فصلنامه راهبرد سیاسی

مدیریت دانشگاه در عصر ناآرامی‌های ادراکی: چارچوب سیاستی برای تاب‌آوری شناختی، کرامت‌محور و روایت‌محور

دوره 9، شماره 4 - شماره پیاپی 35
زمستان 1404
صفحه 113-146
فصلنامه راهبرد سیاسی

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسندگان

اصغر بیات 1
علی عرفانی فر 2

1 دانش آموخته دکتری علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرضا، شهرضا، ایران

2 دانش آموخته دکتری مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

چکیده
این پژوهش با تمرکز بر «ناآرامی‌های ادراکی» در دانشگاه، چارچوبی سیاستی ارائه می‌کند که مدیریت دانشگاه را از وضعیت واکنشی به وضعیت پیش‌نگر و تاب‌آور منتقل کند. محورهای اصلی چارچوب، تاب‌آوری شناختی، کرامت‌ محوری و روایت‌محوری است. پژوهش از نوع کاربردی–تحلیلی با رویکرد کیفی انجام شده است. داده‌ها از تحلیل اسناد سیاستی و مدیریتی مرتبط با حکمرانی دانشگاه و نیز مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان مدیریت دانشگاه،سیاست‌گذاری آموزش عالی و کنشگران میدانی گردآوری و با تحلیل مضمون به مؤلفه‌ها و منطق سیاستی تبدیل شد. اعتباربخشی از طریق مثلث‌سازی، بازبینی مشارکت‌کنندگان و اجماع‌سازی خبرگانی انجام گرفت. یافته‌ها نشان دادند ناآرامی ادراکی در دانشگاه حاصل هم‌زمانی سه شکست است: شکست شناختی(تحلیل‌ناپذیری اطلاعات و فرسودگی شناختی)، شکست کرامتی(بی‌انصافی رویه‌ای و تجربه بی‌احترامی) و شکست روایتی(خلأ معنا و تأخیر در توضیح معتبر). بر این اساس،چارچوب سه‌محوری در دو سطح ملی و دانشگاهی صورت‌بندی شد و بسته مداخله‌ای مرحله‌ای(۰–۷۲ساعت، ۳–۱۴روز، ۱۵–۹۰روز) برای پاسخ و ترمیم پیشنهاد گردید. اداره دانشگاه در عصر ناآرامی‌های ادراکی بدون هم‌افزایی سه محور شناخت،کرامت و روایت، به کنترل‌های مقطعی و پرهزینه محدود می‌شود.اجرای چارچوب پیشنهادی می‌تواند سرمایه اعتماد را حفظ،شدت تعارض را کاهش و ظرفیت گفت‌وگوی دانشگاهی را بازسازی کند. نوآوری مقاله، ترکیب سیاستیِ سه محور و تبدیل آن به ماتریس ابزارهای اجرایی در دو سطح ملی/دانشگاهی و نیز ارائه بسته مرحله‌ای با آستانه‌های ورود و نقش‌های مسئول است

کلیدواژه‌ها

ناآرامی‌های ادراکی
تاب‌آوری شناختی
کرامت‌محوری
روایت‌محوری
حکمرانی دانشگاهی
جنگ شناختی
سیاست‌گذاری آموزش عالی
موضوعات

عنوان مقاله English

"University Management in an Age of Cognitive Unrest: A Policy Framework for Cognitive, Dignity-Centered, and Narrative-Centered Resilience"

نویسندگان English

asghar byat 1
ali erfanifar 2
1 a
2 a
چکیده English

Objective: Focusing on “perceptual unrest” in universities, this research presents a policy framework that moves university management from a reactive to a proactive and resilient state. The main axes of the framework are cognitive resilience, dignity-centeredness, and narrative-centeredness.

Method: The research is of an applied-analytical type with a qualitative approach.

Findings: The findings showed that perceptual unrest in universities is the result of the simultaneous occurrence of three failures: cognitive failure (inability to analyze information and cognitive exhaustion), dignity failure (procedural injustice and experience of disrespect), and narrative failure (meaninglessness and delay in valid explanation). Accordingly, a three-axis framework was formulated at both national and university levels, and a phased intervention package (0–72 hours, 3–14 days, 15–90 days) was proposed for response and repair.

Conclusion: University administration in the era of perceptual unrest without the synergy of the three axes of cognition, dignity, and narrative is limited to sectional and costly controls. Implementing the proposed framework can maintain trust capital, reduce the intensity of conflict, and rebuild the capacity of academic dialogue.

کلیدواژه‌ها English

  • Cognitive unrest
  • cognitive resilience
  • dignity-centeredness
  • narrative-centeredness
  • academic governance
  • cognitive warfare
  • higher education policymaking
اکبری، علی(1402). مدیریت بحران‌های نرم در دانشگاه، تهران: انتشارات دانشگاهی.
خجیر، یوسف؛ بصیریان‌جهرمی، حسین(1404). اخبار جعلی در جنگ ۱۲روزه ایران و رژیم صهیونیستی(گزارش نشست تخصصی)، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
رضایی، داوود؛ ابراهیمی، حسین(۱۴۰۳). شناسایی عوامل، چالش‌ها و راهکارهای مقابله با جنگ شناختی با تمرکز بر نسل زد در ایران، مدیریت دفاع هوایی، 3(2)، ۵۵–۷۱.
سراجی، فرهاد؛ شریفی، مجید؛ هدایتی، جواد؛ شریفی، سعید(۱۳۹۸). رابطه میزان سواد رسانه‌ای با تفکر انتقادی دانشجویان. نامه آموزش عالی، 12(47)،۱۰۱–۱۲۵.
سراجی، فرهاد؛ شریفی‌، مجید؛ هدایتی، جواد؛ شریفی، سعیدرهنمو، سعید(۱۳۹۸). رابطه میزان سواد رسانه‌ای با تفکر انتقادی دانشجویان کارشناسی دانشگاه بوعلی‌سینا، نامه آموزش عالی، 12(47)، ۱۱۵–۱۳۵.
محمدی، عزیزالله(۱۴۰۴). تطبیق نظریه‌های شناختی با جنگ ۱۲روزه، روزنامه کیهان، 28 شهریور
محمدی‌فاتح، اصغر؛ آروند، حمید؛ جوکار، علی(1403). تأملی در بنیان‌های نظری جنگ شناختی بر اساس روش فراترکیب، نگرش مدیریت راهبردی، 2(4)، ۷۱–۱۱۸.
مهدوی‌نسب، حسین؛ عبدی، مریم(۱۴۰۳). تبیین پدیده جنگ شناختی و راهکارهای ارتقاء تاب‌آوری در برابر آن با تکیه بر تقویت مؤلفه‌های سواد رسانه‌ای. در مجموعه مقالات دومین همایش ملی فرماندهی و مدیریت در جنگ‌های آینده با رویکرد شناختی، قم: دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا.
نجم‌الهدی، سیداحسان؛ یزدانی‌زازرانی، محمدرضا(۱۴۰۰). چارچوب تحلیل روایی سیاست: درک و کاربرد تحلیل روایت در پژوهش‌های سیاست‌گذاری عمومی، سیاست‌گذاری عمومی، 7(1)، ۲۱۵–۲۳۴.
نعیم‌آبادی، حسن؛ حسن‌پورعبدالله، محمد(۱۴۰۴). واکاوی نقش دانشگاه‌ها در مقابله با جنگ شناختی. در مجموعه مقالات کنفرانس جنگ شناختی و تمدن نوین اسلامی، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی، 120-130.
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری(1402). دستورالعمل و طرح عملیاتی برای بازگشایی بدون عوامل تحریک‌کننده دانشگاه‌ها(مهر ۱۴۰۴)، تهران: اداره‌کل حراست وزارت علوم.(سند داخلی)
Billings, M. S., Rubin, P. G., Gándara, D., & Hammond, L. (2024). Higher education policy narratives during COVID-19: How are budget requests justified to state legislatures? Research in Higher Education, 65(4), 625–654. https://doi.org/10.1007/s11162-024-09798-3
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
Brinkmann, S., & Kvale, S. (2015). InterViews: Learning the craft of qualitative research interviewing(3rd ed.). Sage.
Creswell, J. W., & Plano Clark, V. L. (2018). Designing and conducting mixed methods research(3rd ed.). Sage.
Ertas, N. (2019). How can the Narrative Policy Framework inform the future of education policy scholars?(Paper presented at the 4th International Conference on Public Policy (ICPP4), Montreal, Canada).
European Students’ Union. (2015). Student Rights Charter. ESU.
Habibzadeh, T., & Farajpour Aslmarandi, A. (2016). Human dignity and the basis of human rights and citizenship rights in the Constitution of the Islamic Republic of Iran. Journal of Public Law Studies Quarterly.
Hsu, C.-C., & Sandford, B. A. (2007). The Delphi technique: Making sense of consensus. Practical Assessment, Research, and Evaluation, 12(10), 1–8.
Jones, M. D., & McBeth, M. K. (2017). Narrative Policy Framework. In P. A. Sabatier & C. M. Weible (Eds.), Theories of the policy process(4th ed.). Westview Press.
Ketko, T., Bor, H., & Arar, K. (Eds.). (2022). Enhancing values of dignity, democracy, and diversity in higher education: Comparative insights for challenging times. Springer.
Kuenzler, A. (2025). A systematic review of the Narrative Policy Framework. Policy & Politics, 53(1), 3–26.
Lawshe, C. H. (1975). A quantitative approach to content validity. Personnel Psychology, 28(4), 563–575.
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic inquiry. Sage.
MacLaren, J. (2024). Defining dignity in higher education as an alternative to requiring trigger warnings. Nursing Philosophy, 25(3), e12466.
NATO Allied Command Transformation. (2024). Concept note: Cognitive warfare. Norfolk, VA: NATO-ACT.
OECD. (2022a). Building trust to reinforce democracy: Main findings from the OECD survey on drivers of trust in public institutions. OECD Publishing.
OECD. (2022b). Misinformation and disinformation: An international effort using behavioural science to tackle the spread of misinformation. OECD Publishing.
Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods(4th ed.). Sage.
Philipp-Muller, A., Lee, S. W. S., & Petty, R. E. (2022). Why are people antiscience, and what can we do about it? Proceedings of the National Academy of Sciences, 119(20), e2120755119.
Roozenbeek, J., & van der Linden, S. (2019). Fake news game confers psychological resistance against online misinformation. Humanities and Social Sciences Communications, 6, 65.
van der Linden, S., Roozenbeek, J., & Compton, J. (2020). Inoculating against fake news about COVID-19. Frontiers in Psychology, 11, 2928.
Wardle, C., & Derakhshan, H. (2017). Information disorder: Toward an interdisciplinary framework for research and policy making. Council of Europe.
World Health Organization. (2021). Infodemic management: An overview of infodemic management during COVID-19, January 2020–May 2021. World Health Organization.
Zembylas, M. (2020). The affective grounding of post-truth: Pedagogical risks and transformative possibilities in countering post-truth claims. Pedagogy, Culture & Society, 28(3), 449–466.
The Dignity Index. (2024). Higher Education Toolkit. The Dignity Index.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما