فصلنامه راهبرد سیاسی

مسئولیت بین‌المللی زیست محیطی دولت ها در چارچوب الگوی حکمرانی چندسطحی

دوره 9، شماره 3 - شماره پیاپی 34
پاییز 1404
صفحه 135-150
فصلنامه راهبرد سیاسی

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسندگان

وحید آرایی 1
مهرنوش میرزاامرجی 2

1 گروه مدیریت دولتی و خط مشی گذاری عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

2 دانش آموخته دکتری حقوق بین الملل عمومی، مدرس دانشگاه عدالت، تهران، ایران

چکیده
ماهیت پیچیده و جهانی چالش‌های فرامرزی زیست محیطی، از تغییرات اقلیمی تا فرسایش تنوع زیستی، نشان می‌دهد که دولت ها به تنهایی نمی‌توانند حفاظت از محیط زیست را تضمین نمایند. الگوی حکمرانی چندسطحی را می توان به عنوان جایگزین سیاسی برتر جهت ارائه راه حل های سیاستی برای چالش هایی که در سطوح مختلف سرزمینی قرار می گیرند و در نتیجه مشارکت سطوح مختلف حکمرانی را می طلبد در نظر گرفت. حکمرانی چندسطحی، با تأکید بر تعامل سطوح مختلف (محلی، ملی، منطقه ای و بین‌المللی) و نقش بازیگران غیردولتی، چارچوب تحلیلی نوینی برای درک و اجرای مسئولیت بین‌المللی دولت ها ارائه می‌دهد. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی به این مسأله می‌پردازد که الگوی حکمرانی چندسطحی چگونه مسئولیت بین‌المللی دولت ها را در قبال نقض تعهدات زیست محیطی متحول ساخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که این الگو، مسئولیت دولت ها را از مفهومی سلسله‌مراتبی و متمرکز به سمت شبکه ای از مسئولیت‌های مشترک اما متمایز، مبتنی بر اصل همکاری و اقدام جمعی سوق داده و سازوکارهای نوینی برای پاسخگویی و جبران خسارت ایجاد کرده است.

کلیدواژه‌ها

محیط زیست
مسئولیت بین‌المللی
حقوق بین الملل
دولت ها
حکمرانی چندسطحی
موضوعات

عنوان مقاله English

International Environmental Responsibility of States in the Framework of Multilevel Governance

نویسندگان English

Vahid Araei 1
Mehrnoosh Mirzaamraji 2
1 Department of Public Administration and Public Policy, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran.
2 PhD in Public International Law, Lecturer at Justice University, Tehran, Iran.
چکیده English

The complex and global nature of transboundary environmental challenges, from climate change to biodiversity loss, shows that governments alone cannot ensure environmental protection. The multilevel governance model can be considered as a superior political alternative to provide policy solutions to challenges that are located at different territorial levels and therefore require the participation of different levels of governance. By emphasizing the interaction of different levels (local, national, regional and international) and the role of non-state actors, multilevel governance offers a new analytical framework for understanding and implementing the international responsibility of states. This article uses a descriptive-analytical approach to address the issue of how the multilevel governance model has transformed the international responsibility of states for violating environmental obligations. The findings show that this model has shifted government responsibility from a hierarchical and centralized concept to a network of shared but distinct responsibilities, based on the principle of cooperation and collective action, and has created new mechanisms for accountability and redress.

کلیدواژه‌ها English

  • Environment
  • international responsibility
  • international law
  • governments
  • multi-level governance
ابراهیمیان، بهمن؛ طاهری، علی؛ رضایی، سیدعابد؛ میری، محسن و مهتدی، محمدمهدی(1403). طراحی مدل حکمرانی چندسطحی در سازمان­های پیچیده مبتنی بر نظریه داده بنیاد و فراترکیب، حکمرانی و توسعه، 4(4)، 82-39.
پورهاشمی، سیدعباس؛ ازغند، بهاره(1392). حقوق بین­الملل محیط زیست، تهران، نشر دادگستر.
رابینسون، نیکلاس؛ کوروکولاسوریا، لال(1390). مبانی حقوق بین­الملل محیط زیست، ترجمه سیدمحمدمهدی حسینی، تهران، نشر میزان.
شمسی، سیده­ هدی (1404). مروری بر مبانی، سازوکارها و تجارب بین­المللی حکمرانی چندسطحی و توصیه­هایی برای مجلس شورای اسلامی، گزارش مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی، شماره 20820.
فرخنده­نژاد، سما؛ آرش­پور، علیرضا و رئیسی، لیلا(1397). تحلیلی بر مبانی فلسفی حقوق بین­الملل محیط زیست، فلسفی شناخت، 20(79)، 262-247.
کری، دیون (1403). حکمرانی چندسطحی: رویکردی شبکه‌ای (ساختار، روابط و فهم قدرت در بین سطوح)، ترجمه مصطفی اسماعیلی و غلامرضا سلیمی، تهران، نشر حکمرانی.
مشهدی، علی(1391). ترمینولوژی حقوق محیط زیست، تهران، نشر خرسندی.
وکیل، امیرساعد، ممیوند، زینب(1402). بایسته­های حقوق بین­الملل محیط زیست، تهران، نشر سفیر اردهال.
Bodansky, D., Brunnée, J., & Rajamani, L. (2021). International Climate Change Law. Oxford University Press.
Boyle, A. (2012). "Responsibility for Environmental Damage: The Salient Principles". In The Oxford Handbook of International Environmental Law. Oxford University Press.
International Law Commission. (2001). Draft Articles on Responsibility of States for Internationally Wrongful Acts, with commentaries. Yearbook of the International Law Commission, 2001, vol. II, Part Two.
Jänicke, M. (2017). Multi-level Governance and the Environment: The Case of Climate Change. In Routledge Handbook of Environmental Policy.
Kiss, A., & Shelton, D. (2007). Guide to International Environmental Law. Martinus Nijhoff Publishers.
OECD. (1972). Guiding Principles Concerning International Economic Aspects of Environmental Policies (C(72)128).
Piattoni, S. (2018). Multilevel governance. Handbook of territorial politics, 61-73.
Rajamani, L. (2022). Differentiation in International Environmental Law. Oxford University Press.
UNFCCC. (2015). Paris Agreement to the United Nations Framework Convention on Climate Change.
United Nations Environment Programme (UNEP). (2019). Global Environment Outlook – GEO-6: Healthy Planet, Healthy People. Cambridge University Press.
United Nations General Assembly Resolution 56/83. (2001). Responsibility of States for internationally wrongful acts
United Nations. (1972). Report of the United Nations Conference on the Human Environment. UN Doc. A/CONF.48/14/Rev.1.
World Commission on Environment and Development. (1987). Our Common Future (The Brundtland Report). Oxford University Press.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما