فصلنامه علمی راهبرد سیاسی

بررسی تطبیقی حقوق بشردوستانه غیرنظامیان در مخاصمات مسلحانه بین المللی و غیربین المللی

دوره 8، شماره 1 - شماره پیاپی 28
بهار 1403
صفحه 203-228
فصلنامه علمی راهبرد سیاسی

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستخرج از رساله

نویسندگان

سیدمحمدصادق هاشمی شاهرودی 1
مهرنوش میرزاامرجی 2

1 عضو هیأت علمی گروه حقوق بین‌الملل، دانشگاه عدالت، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل عمومی، دانشگاه عدالت، تهران، ایران

چکیده
حقوق بشر دوستانه مبتنی بر اصول و قواعدی است که متکفل محدود کردن بهره گیری از زور و خشونت در مخاصمات مسلحانه بین المللی و غیربین المللی است. این اصول و قواعد از یک سو افراد غیرنظامی و همچنین نظامیانی را که درگیر جنگ در میدان نبرد نیستند، مورد حمایت قرار داده و از سوی دیگر محدودیت هایی را در بهره گیری از روش ها و سلاح ها در میدان جنگ و مخاصمه مقرر می دارد. حمایت از بیماران و زخمیان در جنگ، سرنشینان و نیروهای کشتی های حادثه دیده بر روی دریا، اسیران جنگی، قربانیان جنگ ها در مخاصمات بین المللی و غیربین المللی و حتی اموال فرهنگی از جمله موضوعاتی است که حقوق بشردوستانه بین المللی بر آن تصریح می کند. این مقاله با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی تطبیقی (اشتراک ها و تفاوت ها) حقوق بشردوستانه غیرنظامیان در مخاصمات مسلحانه بین المللی و غیربین المللی به لحاظ ماهیت، منابع و قواعد می پردازد.

کلیدواژه‌ها

حقوق بشردوستانه
غیرنظامیان
مخاصمات مسلحانه
بین المللی
غیربین المللی
موضوعات

عنوان مقاله English

Comparative Study of Humanitarian Rights of Civilians in International and Non-International Armed Conflicts

نویسندگان English

Mehrnoosh Mirzaamraji 1
Mehrnoosh Mirzaamraji 2
1 ADAlat
2 PhD
چکیده English

Humanitarian rights are based on principles and rules that are responsible for limiting the use of force and violence in international and non-international armed conflicts. On the one hand, these principles and rules protect civilians as well as military personnel who are not involved in the war on the battlefield, and on the other hand, they impose restrictions on the use of methods and weapons in the battlefield and conflict. Protection of the sick and wounded in war, passengers and crew of ships wrecked at sea, prisoners of war, victims of wars in international and non-international conflicts, and even cultural property are among the issues that international humanitarian law stipulates. This article, using a descriptive-analytical method, conducts a comparative study (commonalities and differences) of the humanitarian rights of civilians in international and non-international armed conflicts in terms of their nature, sources, and rules. non-international armed conflicts in terms of their nature, sources, and rules

کلیدواژه‌ها English

  • humanitarian law
  • civilians
  • armed conflicts
  • international
  • non-international
اقبالی، کیوان(1388). تحولات اخیر در اصل تفکیک بین رزمندگان و غیرنظامیان در حقوق مخاصمات مسلحانه، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.   
پورمحمدی، نعمت­الله(1385). حقوق بشردوستانه در جنگ ایران و عراق؛ مرور رفتار عراق، تهران، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه.
توکلی طبسی، علی؛ منصوری، فرنگیس؛ رضایی، محمدتقی وحبیب زاده، توکل(1392). مسئولیت بین ­المللی دولت­های ثالث ناشی از نقض حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه داخلی، حقوقی بین ­المللی، 30(49)، 61-96. 
دبیرخانه کمیته ملى حقوق بشردوستانه(1383). رعایت حقوق بشردوستانه بین‌المللى، ترجمه کمیته ملّى حقوق بشردوستانه، تهران.
دلخوش، علیرضا(1387). حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه بین­المللی و غیر بین ­المللی، سیاست خارجی، 22(4)، 981-1004.
دیهیم، علیرضا(1380). درآمدی بر حقوق کیفری بین ­المللی، تهران، انتشارات وزارت امور خارجه.
راجرز، آنتونی و پل مالرب(1382). قواعد کاربردی حقوق مخاصمات مسلحانه، ترجمه کمیته ملی حقوق بشردوستانه، تهران، مؤسسه انتشارات امیرکبیر.
روسو، شارل(1369). حقوق مخاصمات مسلحانه، ترجمه سیدعلی هنجنی، تهران، دفتر خدمات حقوقی بین ­المللی.
سید فاطمی، سیدمحمد قاری(1388). حقوق بشر در جهان معاصر، تهران، انتشارات شهر دانش.
ضیائی بیگدلی، محمدرضا (1382). حقوق بشر، حقوق بشردوستانه و حقوق بین ­الملل بشر، بررسی تحولات اخیر حقوق بشر دوستانه بین­ المللی، دبیرخانه کمیته ملی حقوق بشر دوستانه، نشر نسیم.
طاهر کنعانی، محمد(1385). حقوق بین‌الملل بشردوستانه ناظر بر حمایت از افراد در درگیری‌های مسلحانه (مجموعه اسناد ژنو)، تهران، کمیته ملی حقوق بشر دوستانه.
عباسی سرمدی، مهدی(1389). جزوه کلاسی درس مخاصمات مسلحانه، نیمسال اول تحصیلی.
محمدرضائی، علیرضا؛ مرادی، مریم و عسکرخانی، ابومحمد(1399). رویکرد حقوق بشر و حقوق بشردوستانه برای حمایت از غیرنظامیان در مخاصمات مسلحانه بین ­المللی و تبیین جامعه­شناختی آن، جامعه­ شناسی سیاسی ایران، 3(1)، 276-290.
ممتاز، جمشید و رنجبریان، امیرحسین(1384). حقوق بین­ الملل بشردوستانه مخاصمات مسلحانه داخلی، تهران، نشر میزان.
منصوری، فرنگیس(1394). مسئولیت بین ­المللی دولت­ها ناشی از نقض حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه داخلی با تأکید بر مسئولیت فراملی، رساله دکتری دانشگاه پیام نور استان تهران.
Sassoli, Marco. (2002) State Responsibility for Violation of International Humanitarian Law, International Review of Red Cross. vol. 84. No. 841.
Schindler, Dietrich (1982). International Humanitarian Law and
Internationalized Armed Conflicts, International Review of the Red Cross, Vol. 22, No. 230.
U.N. Y.I.L.C, (2001) op. cit., Commentary Art. 8, paras. 1, 2.
Verhoeven, Sten (2007). International and Non-international Armed Conflict, Institute for International law-working paper, No. 107.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما