جامعه یا اجتماع؛ معضله توسعه سیاسی در ایران

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده
توسعه بخصوص در وجه سیاسی آن گویا آینده‌ای است که عموم نخبگان ملتهای توسعه نیافته آرزومند حرکت در مسیر آن و دستیابی به اهداف آن هستند. حرکت در این مسیر پر فراز و نشیب مستلزم برخورداری از برخی زمینه‌هاست. از منظر جامعه‌شناسی سیاسی شاید مهمترین این شرایط انسجام اجتماعی است. این امر در خصوص جامعه ایران و دغدغه‌های نخبگان ایرانی نیز صادق است. پیشفرض عمده ما در تحقیق پیش رو این است که جامعه ایران از انسجام اُرگانیک برای مفصل‌بندی مطالبات سیاسی و اجتماعی برخوردار نیست. لذا پرسش محوری بحث حاضر این است که دلایل عدم شکل‌گیری انسجام اجتماعی در ایران کدامند و این فقدان انسجام چه اثری بر روند توسعه سیاسی خواهند گذاشت؟ فرضیه پژوهش حاضر با تاثیرپذیری از اندیشه فردیناند تونیس بر این اساس بنا نهاده شده است که از آنجاییکه جامعه ایران به معنای علمی آن تکامل نیافته است و صورت‌بندی اجتماعی/ تاریخی کشورمان بیشتر به اجتماعات ایرانیان می‌ماند تا جامعه واحد ایرانی، توسعه سیاسی امر ناممکن می‌نماید. از این رو پژوهشگران در تحقیق پیش رو برآنند تا ضمن کاربست نظریه شکافهای اجتماعی و استفاده از روش توصیفی/ تحلیلی و گرد‌آوری منابع مورد نیاز با استفاده از رویکرد کتابخانه‌ای به پرسش این پژوهش پاسخ دهند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Society or Community; the Problem of Political Development in Iran

نویسندگان English

Hossein Doostmohammadi 1
Mohammad Radmard 2
1 PhD student of Political Science, University of Mazandaran
2 Assistant Professor, Political Science Department, University of Mazandaran
چکیده English

Development, particularly in its political aspect, appears to be a future that most elites of undeveloped nations aspire to move towards and achieve its objectives. Taking step in this path full of difficulties necessitates certain conditions. From the political sociology perspective, perhaps social cohesion is the key condition. This is also applied for Iranian society and Iranian elites’ concerns. In the present study, our main assumption is that Iranian society does not have organic cohesion for articulating the political and social demands. Hence, the fundamental questions of the discussion include what are the causes for the lack of social cohesion in Iran and what is the impact of this lack of cohesion on the political development process? Influenced by Ferdinand Tönnies’ theory, the base of the hypothesis of the present research is that since Iranian society has not evolved in the scientific sense and our country’s social/historical formulation is more similar to Iranian communities than to a united Iranian society, political development appears to be impossible. Thus, in the current study, the researchers are aimed at answering the research question through applying the theory of social divides, using a descriptive/analytical method, and collecting the required sources using a library approach.

کلیدواژه‌ها English

  • Society
  • Community
  • Political Development
  • Democracy
  • Social Divide
احمدپور، آرام و عبداللهی، رضا(1394). تنوع قومی فرصت یا تهدید، مجموعه مقالات هشتمین کنگره انجمن ژئوپولیتیک ایران: همدلی اقوام ایرانی، انسجام و اقتدار ملی، دانشگاه کردستان.
آبراهامیان، یرواند(1391). ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل­محمدی و محمد ابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی.
بشیریه، حسین و قاضیان، حسین(1380). بررسی تحلیلی مفهوم شکاف‌های اجتماعی، پژوهشنامه علوم انسانی، 30، 74–40.
بشیریه، حسین(1374). جامعه­شناسی سیاسی، نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی، تهران: نشر نی.
بشیریه، حسین(1387). موانع توسعه سیاسی در ایران، چاپ هفتم، تهران: انتشارات گام نو.
توکل، محمد و قاضی­نژاد، مریم(1385). شکاف نسلی در رویکرد کلان جامعه شناختی؛ بررسی و نقد رهیافتهای نسل تاریخی و تضاد با تأکید بر نظریات مانهایم و بوردیو، نامه علوم اجتماعی، 7(27)، 124 – 96.
خبرآنلاین(1401). تعداد طلاب ۴۰۰ درصد کاهش یافته؟ ریشه­یابی جامعه‌شناختی ، فرهنگی و اقتصادی روند نزولی ورودی حوزه‌ها، قابل بازیابی در: https://www.khabaronline.ir/news/1704189
خبرگزاری انتخاب(1401). صبحانه خبری، قابل بازیابی در: https://www.entekhab.ir/fa/news/697095
خبرگزاری خبرآنلاین(1400). ایران چه تعداد ثروتمند دارد؟10/4/1400، قابل بازیابی در: khabaronline.ir/xh2Fd
خبرگزاری دنیای اقتصاد(1401). خط فقر مطلق کجاست؟، قابل دسترسی در: B2n.ir/u36698
خبرگزاری فارس(1399). جزئیات بودجه32 استان کشور:  http://fna.ir/f1agyt
خبرگزاری فرارو(1401). گزارش «فوربس» از ۲۵۰ هزار «میلیونرِ دلاری» در ایران، قابل بازیابی در: https://fararu.com/fa/news/494595
خلیلی، رضا(1394). تأثیر شکافهای اجتماعی بر امنیت ملی ایران، در جستجوی چارچوبی تحلیلی، مطالعات راهبردی، 18(4)، 88 – 49.
دل عظیمی، فریده؛ امرایی، مجتبی؛ صادقی اقدم، فرشته؛ حسنوند، سوسن؛ اخباری، سهیلا؛ قارزی، زهره؛ ابراهیمی، فاطمه و ابراهیمی، زهرا(1401). سالنامه آماری وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی سال 1401، تهران: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مرکز آمار و اطلاعات راهبردی.
رجایی(1372). تحول اندیشه سیاسی در شرق باستان، تهران: نشر قومس.
رضوی، سیدمهدی(1400). سهم استانها در بودجه 1401، خبرگزاری ایمنا؛ قابل بازیابی در www.imna.ir/photo/542740.
روزنامه فرهیختگان(1395). نگرانی از کاهش نمازگزاران جمعه، قابل بازیابی در: https://farhikhtegandaily.com/page/63594
زیباکلام، صادق(1392). سنت و مدرنیته؛ ریشه­یابی علل ناکامی اصلاحات و نوسازی سیاسی در ایران عصر قاجار، چاپ هفتم، تهران: انتشارات روزنه.
شاملویی، امیر؛ خبرگزاری سرمایه(1401). ایرانی­ها چقدر ثروت دارند؟ ، 26/7/1401.
شرفی، محمدرضا(1399). مؤلفه‌ها و عوامل گسست نسلها از بعدروان شناختی، رشد آموزش مشاور مدرسه، 15(3)، 13–8.
کاتوزیان، محمدعلی(1401). ایران جامعه کوتاه مدت و سه مقاله دیگر، ترجمه عبدالله کوثری، تهران: نشر نی.
کاتوزیان، محمدعلی(1396). تضاد دولت و ملت؛ نظریه تاریخ و سیاست در ایران، ترجمه علیرضا طیّب، چاپ چهاردهم، تهران: نشر نی.
مرتضوی هشترودی، سید محمود و مرادی کوپایی، عبدالحسین(1397). شکافهای اجتماعی در ایران و تأثیر آن بر بقای سیاسی جمهوری اسلامی ایران – مجموعه مقالات ششمین کنفرانس ملی توسعه پایدار در علوم تربیتی و روان­شناسی، 20 – 1.
مرکز آمار ایران(1399). شاخصهای عدالت اجتماعی.
مرکز آمار ایران(1400). پاورپوینت نگاهی به شاخصهای کلان اقتصادی کشور.
مرکز آمار ایران(1400). توزیع درآمد در ایران در سال 1399، دفتر جمعیت، نیروی کار و سرشماری.
مرکز آمار ایران(1401). شاخصهای کلان اقتصادی و اجتماعی کشور، چاپ اول، تهران: چاپخانه مرکز آمار ایران.
مؤذن، احمد و علیزاده اقدم، محمدباقر(1391). بررسی کیفیت زندگی شهری؛ مدلی برای سنجش و رتبه بندی استانهای ایران با استفاده از تحلیل خوشه­ای، جامعه شناسی ایران، 13(3)، 174 – 150.
wells, Richard (2006). The critical philosophy and the phenomenon of mind, Published by Richard wells.
https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.CD?locations=IR
https://forbes.com/sited/oliverwilliams1/2020/06/28/iran-sees-millionair-boom-amod-sanctions-covid-19-and-an-election/.