بررسی جامعه‌شناختی استعمار و امپراتوری؛ مطالعه تطبیقی نظریات نظام جهانی والرشتاین و امپراتوری هارت و نگری

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 استادیار جامعه‌شناسی گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم ‌اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار گروه تاریخ، دانشکده علوم ‌اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده
مقاله به بررسی جامعه‌شناختی استعمار از منظر نظریات نظام جهانی و امپراتوری می‌پردازد. استعمار به ‌عنوان سیاست بهره‌کشی قدرت‌های امپریالیستی از کشورهای توسعه‌نیافته، همواره نقشی تعیین‌کننده در شکل‌گیری روابط نابرابر جهانی دارد. والرشتاین با طرح مفهوم نظام جهانی مدرن بر تقسیم کار بین‌المللی و جایگاه متفاوت کشورها تأکید می‌کند و نابرابری ساختاری را ویژگی پایدار سرمایه‌داری جهانی می‌داند. در مقابل، هارت و نگری با ارائه مفهوم امپراتوری بر این باورند که در عصر جهانی‌شدن، قدرت دیگر صرفاً در دولت-ملت‌ها متمرکز نیست، بلکه در شبکه‌ای فراملی و نامکان‌ها توزیع شده است. مطالعه تطبیقی این دو نظریه نشان می‌دهد که هر دو بر روابط نامتقارن و وابستگی متقابل کشورها تأکید دارند، اما در سطح تحلیل و چشم‌انداز آینده متفاوت‌اند: والرشتاین پایان نظام سرمایه‌داری را محتمل می‌داند، در حالی که هارت و نگری ظهور شکل جدیدی از قدرت امپراتوری را برجسته می‌کنند. نتایج این پژوهش اهمیت توجه به امپریالیسم در قالب روابط جهانی را آشکار می‌سازد و می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری‌های کلان، طراحی راهبردهای توسعه و حمایت از جنبش‌های عدالت‌خواه در سطح بین‌الملل قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

A Sociological Study of Colonialism and Empire; A Comparative Study of Wallerstein's World System and Hardt and Negri's Empire Theories

نویسندگان English

Susan Tahmasebi 1
Abdollah Sajedi 2
1 Assistant Professor of Sociology, Department of Social Sciences, Faculty of Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor of Sociology, Department of Social Sciences, Faculty of Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

The article examines the sociology of colonialism from the perspective of world system and empire theories. Colonialism, as a policy of exploitation of underdeveloped countries by imperial powers, has always played a decisive role in the formation of unequal global relations. By proposing the concept of the modern world system, Wallerstein emphasizes the international division of labor and the different status of countries, and considers structural inequality to be a permanent feature of global capitalism. In contrast, by presenting the concept of empire, Hardt and Negri believe that in the era of globalization, power is no longer concentrated solely in nation-states, but is distributed in a transnational network and non-localities. A comparative study of these two theories shows that both emphasize asymmetrical relations and interdependence of countries, but differ in the level of analysis and future outlook: Wallerstein considers the end of the capitalist system to be probable, while Hardt and Negri highlight the emergence of a new form of imperial power. The results of this research reveal the importance of paying attention to imperialism in the context of global relations and can serve as the basis for macro-policies, designing development strategies, and supporting justice-seeking movements at the international level.

کلیدواژه‌ها English

  • Imperialism
  • Colonialism
  • Empire
  • World System
  • Comparative Study