بیداری اسلامی و چگونگی تأثیرگذاری بر روابط ایران و شورای همکاری خلیج فارس

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسنده

استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

چکیده
تحولات عربی و خیزش های موسوم به بیداری اسلامی در اواخر 2010 موجد ایجاد تغیرات گسترده در خاورمیانه و شمال آفریقا گردید. این حرکت های گسترده بستر مساعدی جهت ایجاد موج عظیمی از تغییرات عمده در صفحه شطرنج سیاسی اقتصادی منطقه ایجاد کرد. این شرایط ملتهب سبب دگرگونی گسترده ای در گفتمان سیاسی منطقه گردیده به نحوی که این خود زمینه تغییرات عمده در معادلات قدرت منطقه و چینش های بازیگران و پویش های سیاسی گردید. این تحولات سبب رویارویی گفتمان های متفاوت در منطقه شد که این امر متعاقبا تقابلات رویکردهای هویتی متفاوت را در پی داشته است. تحولات عربی روابط ایران و وشورای همکاری خلیج فارس را به عنوان دو گروه با رویکرد هویتی و گفتمانی متفاوت و دارای درک متفاوت از این پدیده واحد، با رویارویی و تشدید مخاصمه و تیرگی روابط میان دو طرف مواجه ساخت. در این مقاله تلاش است تا به این سوال پاسخ داده شود که بیداری اسلامی و تحولات اخیرچگونه و از چه طرقی بر روابط دو طرف تأثیر داشته است؟ پاسخ مقاله چنین است که از طریق تشدید پنج عامل تفاوت ایدئولوژیک، درک متعارض، رقابت قدرت، نگاه تاریخی منفی و موج ایران هراسی و شیعه هراسی سبب تشدید روابط منفی دو طرف و در نتیجه کاهش روابط را در پی داشته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Islamic Awakening and How It Affects Relations between Iran and the Gulf Cooperation Council

نویسنده English

seyed mohammadreza mousavi
Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Kermanshah University of Technology, Kermanshah, Iran
چکیده English

The Arab revolutions and the uprisings known as the Islamic Awakening in late 2010 brought about widespread changes in the Middle East and North Africa. These widespread movements created a favorable environment for a huge wave of major changes in the region's political and economic chessboard. These inflamed conditions have caused a widespread transformation in the region's political discourse, which in turn has led to major changes in the region's power equations and the alignment of political actors and movements. These developments have led to the confrontation of different discourses in the region, which has subsequently led to confrontations between different identity approaches. The Arab revolutions have confronted the relations between Iran and the Gulf Cooperation Council, as two groups with different identity and discourse approaches and different understandings of this single phenomenon, with confrontation and intensification of conflict and darkening of relations between the two sides. This article attempts to answer the question of how and in what ways the Islamic Awakening and recent developments have affected the relations between the two sides. The answer to the article is that through the intensification of five factors: ideological differences, conflicting perceptions, power competition,

کلیدواژه‌ها English

  • Islamic Awakening
  • Iran
  • Gulf Cooperation Council
  • Foreign Relations
آدمی، علی؛ یزدان پنا، مهدی و جهان خواه، عادل (1391) بیداری اسلامی و تغییر رژیم های عربی؛ عوامل و زمینه ها، مطالعات راهبردی، 15(1).
اسدی، علی اکبر (1389) عربستان سعودی و جمهوری اسلامی ایران: موازنه‌سازی و گسترش نفوذ، قابل دسترس در: http://www.csr.ir/departments.aspx?abtid=06&&depid=44&semid=2297
آقایی، داوود. احمدیان، حسن (1389) روابط جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی؛ چالش های بنیادین و امکانات پیش رو، سیاست، 40(3).
 برزگر، کیهان (1388) سیاست خارجی ایران از منظر سیاست خارجی تدافعی و تهاجمی، تهران، روابط خارجی، 1(1).
جمشیدی­راد، جعفر (1389) فرقه وهابیت و اهداف آن، مطالعات سیاسی، 3(9).
حافظ­نیا، محمدرضا؛ رومینا، ابراهیم (1386) تحول روابط ایران و عربستان و تآثیر آن بر ژئوپولیتیک خلیج فارس، تحقیقات جغرافیایی، شماره 77.
دهقانی فیروزآبادی، سید جلال؛ فرازی، مهدی (1391) بیداری اسلامی و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، مطالعات انقلاب اسلامی، 7(28).
راسل مید، والتر (1393) نظریه پرداز امریکایی مطرح کرد تغییر توازن قوا منطقه ای به نفع ایران، قابل دسترس در:    http://chaparak.ir/detail/News/857312
 روزنامه جمهوری اسلامی،5/6/1390
قوام، عبدالعلی (1388) روابط بین الملل نظریه ها و رویکردها، تهران، سمت.
کاویانی، رضا (1388) ریشه‌های فرهنگی و هویتی اختلاف‌ها در دوسوی خلیج‌فارس، مطالعات فرهنگی، 4(9).
مشیرزاده، حمیرا (1385) تحول در نظریه های روابط بین الملل، تهران، سمت.
مقیمی،غلامحسین؛ ستوده، محمد (1392) بیداری اسلامی و توهم شیعه هراسی(چالش ها و راهکارها)، مطالعات انقلاب اسلامی، 10(33).
موسوی، محمد؛ بخشی تلیایی، رامین (1391) تأثیر مسائل ایدئولوژیک بر سیاست خارجی عربستان در قبال ایران از سال 2003 به بعد، تحقیقات سیاسی و بین­المللی، 3(11).
نجفی فیروزجایی، عباس (1390) چرا نگاه اعراب به ایران بدبینانه است؟، 22 فروردین، قابل دسترس در:     http://www.irdiplomacy.ir/fa/page/
نصری، قدیر (1385)، فهم کانستراکتیوسیتی امر سیاسی، مطالعات راهبردی، 9(34).
نیاکوئی، امیر (1390) تحولات اخیر خاورمیانه و شمال آفریقا: ریشه‌ها و پیامدهای متفاوت، روابط خارجی، 3(12).
هرسیج، حسین؛ ستوده، علی اصغر و اصلانی، عابد (1391) تاثیر جنبش‌های اسلامی مردمی سال 2011 بر منابع قدرت نرم جمهوری اسلامی ایران و آمریکا در خاورمیانه، مطالعات انقلاب اسلامی، 9(30).
Dareieni, Ali Akbar (2011), "Iran Leader: West Cannot .Confiscate. Arab Spring" Associated Press (August 31).
 F.Gregory Gause III, Saudis aim to roll back Iranian influence in region, March16, 2007, www. cfr. org.
Gawdat  Bahgat, Itan and the united states: the emerging security paradigm in the middle east, parameters, summer 2007, vol.37, ISS.2. pp.5-14 .
Lynch, Marc (2011), “The What Cooperation Coucil?”, in Foreign Policy Marc Lynch Blog, 11March, available at: http://lynch.foreignpolicy.com
Rod Nordland and David D. Kirkpatrick (2011), .Islamists.Growing Sway Raises Questions for Libya,. New York Times(September 14).
Sefr al-Hawali (1991), Kissinger’s Promise and the American Aims in the Gulf, Riyadh: al-Saudia.
state”, Washington Post, 8 December.
Walker, Martin (2006), “The Revenge of the Shia”, Wilson Quarterly, Autumn.
Wright, Robin and Baker, Peter (2004), “Leaders Warn against forming religious