فصلنامه راهبرد سیاسی

نقش شبکه خبری الجزیره در بحران دیپلماتیک قطر

دوره 9، شماره 1 - شماره پیاپی 32
بهار 1404
صفحه 219-238
فصلنامه راهبرد سیاسی

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسندگان

ولید البوناصر 1
حسین کریمی‌فرد 2
شیوا جلال پور 3
حامد محقق نیا 3

1 دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه علوم سیاسی،واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

چکیده
شبکه خبری الجزیره با پوشش رویدادهای خاورمیانه، به‌ویژه جهان عرب، تحولی مهم در رسانه‌های منطقه ایجاد کرد و توانست به یکی از تأثیرگذارترین شبکه‌های خبری تبدیل شود. این پژوهش به بررسی نقش شبکه الجزیره در بحران دیپلماتیک قطر طی سال‌های 2017 تا 2021 می‌پردازد. فرضیه اصلی پژوهش بر این مبنا استوار است که این بحران به عملکرد الجزیره و رویکرد آن نسبت به مسائل منطقه‌ای ارتباط داشته است. الجزیره از طریق فشار رسانه‌ای بر کشورهای طرف بحران، پرونده‌هایی همچون دخالت امارات در جنگ یمن و قتل جمال خاشقچی، روزنامه‌نگار سعودی را به طور گسترده پوشش داد. این اقدامات به تشدید و تقویت بحران دیپلماتیک در منطقه کمک کرد. این تحقیق با روش تحلیلی-تبیینی و استفاده از منابع معتبر کتابخانه‌ای انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که الجزیره با موفقیت در دیپلماسی رسانه‌ای قطر، نفوذ چشمگیری بر افکار عمومی خاورمیانه به دست آورده بود. این نفوذ گسترده، باعث نارضایتی و واکنش منفی کشورهای عربی همسایه شد که در نهایت به تحریم قطر و بروز بحران دیپلماتیک میان کشورهای منطقه انجامید.

کلیدواژه‌ها

قطر
شبکه الجزیره
رسانه
بحران
دیپلماسی رسانه‌ای
خاورمیانه
موضوعات

عنوان مقاله English

The Role of Al Jazeera News Network in Qatar's Diplomatic Crisis

نویسندگان English

Valid Albounaser 1
Hossein Karimifard 2
shiva jalalpour 3
hamed mohagegnia 3
1 Islamic Azad University Ahvaz branch
2 Islamic Azad University Ahvaz branch
3 a
چکیده English

Al Jazeera News Network, through its coverage of Middle Eastern events, particularly the Arab world, brought about a significant transformation in regional media and became one of the most influential news networks. This study examines the role of Al Jazeera in Qatar’s diplomatic crisis during the years 2017 to 2021. The primary hypothesis of the research is based on the idea that this crisis was linked to Al Jazeera’s performance and its approach to regional issues. By applying media pressure on the countries involved in the crisis, Al Jazeera extensively covered cases such as the UAE’s involvement in the Yemen war and the murder of Saudi journalist Jamal Khashoggi. These actions contributed to the intensification and exacerbation of the diplomatic crisis in the region. This study, conducted using an analytical-explanatory method and relying on credible library resources, reveals that Al Jazeera’s success in Qatar’s media diplomacy granted it significant influence over public opinion in the Middle East. This widespread influence led to dissatisfaction and negative reactions from neighboring Arab countries, ultimately resulting in Qatar’s sanctions and the emergence of a diplomatic crisis among the countries in the region.

کلیدواژه‌ها English

  • Qatar
  • Al Jazeera Network
  • Media
  • Crisis
  • Media Diplomacy
  • Middle East
اسدی، علی اکبر(1390). سیاست خارجی قطر و تحولات عربی؛ مبانی و مولفه‌ها، مطالعات راهبردی جهان اسلام، 12(47)، 89-118.
احمدیان، حسن و زارع، محمد(1397). استراتژی عربستان سعودی در برابر خیزش‌های جهان عرب، ره نامه سیاستگذاری، 2(2)، 75-98.
اَلعویفی، محمد(2021). شبکه تلویزیونی الجزیره بدیلی در صحنه سیاسی، ترجمه منوچهر مرزبانیان، لوموند دیپلماتیک.
اَلمشیخی، محمد بن عوض(1398). رسانه ها در کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس، ترجمه: حسن بشیر، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).
الحرة(2020). صحیفة: السعودیة وقطر تقتربان من إنهاء خلافهما برعایة أمیرکیة. تاریخ دخول: یونیو 2021.
بابایی، محمود؛ فهیمی فر، سپیده(1391). ویژگی رسانه‌های نوین و الگوهای ارتباطاتی آن، کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 6(24)، 174- 193
بنفیگلیو، الگا(1386). از خدمت در نیروی دریایی آمریکا تا خبرنگاری برای الجزیره، سیاحت غرب، 5(54)، 36-40.
رنجبر حیدری، وحید؛ فرجی، محمدرضا و جمشیدی، ابراهیم(1394). نقش شبکه خبری الجزیره در دیپلماسی رسانه‌ای قطر، سیاست جهانی، 1(1)، 203-235.
سردارنیا، خلیل الله(1394). دلایل موفقیت شبکه الجزیره در دیپلماسی عمومی در جهان عرب، پژوهشنامه سیاست بین الملل، 3(2)، 72-91.
کامروا، مهران(1396). سیاست خارجی قطر و استفاده از قدرت ظریف، مطالعات بین‌المللی، 14(54)، 135-91.
گیلبوآ، ایتان(1398). ارتباطات جهانی و سیاست خارجی، ترجمه: حسام الدین آشنا و محمدصادق اسماعیلی، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق(ع).
یزدفام، محمود(1390). تحولات جهان عرب: صورت بندی قدرت و هویت در خاورمیانه، مطالعات راهبردی، 14(52)، 47-78.
الاسد، صالح علی الاسد(2020).  انفجار الفضائیات العربیه: الابعاد و الاهداف و التأثیرات الثقافیه، دار غیداء: الاردن.
تغیان، شریف (2014). احلام العظمة القطریة، میراث من الفضائح للثالوث الحاکم، الفصل 3و4و6، بیروت، بیسان النشر والتوزیع و الإعلام.
عبدالرحمن، أحمد(2017). عشرة شروط سعودیة لعودة العلاقات مع قطر. جریدة الدستور، تاریخ دخول: یونیو 2021.
عواد، دعامر. هاشم(2021). المتغیرات الاقلیمیة و الدولیة و اثرها فی ازمة العلاقات القطریة- السعودیة 2017-2021. المتغیرات الإقلیمیۀ و الدولیۀ، 64: 133-102.
فندی، مامون(2018). حروب کلامیه: الاعلام و السیاسه فی العالم العربی، دار الساقی: بیروت.
Ayish, Muhammad (2020) "Political Communication on Arab World Television, Evolving Patterns", Political Communication, Vol. 9
Abdlmoula, Ezzeddin. (2021). Al-Jazzeera’s Dmocratizing Role and the Rise of Arab Public Sphere, Ph.D Thesis, University of Exeter.
Barret, Joseph & Xie, Shung .(2018). “Al-Jazeera, Phenix Sattelite Television”, International Journal of Communication, Vol.2,pp:206-222.
Gilboa, Eytan. (2018). “Searching for a Theory of Public Diplomacy”, The Annals of the American Academy, No.616,PP:55-77. 
Geara, Daniel and Staugaard, Johansen Johanna (2020) Al Jazeera: A Middle Eastern Enfant Terrible Goes Globe, INSEAD, www.insead.edu
Kessler, Oren (2021) The Two Faces of Al Jazeera, MIDDLE EAST QUARTERLY, VOLUME 19: NUMBER 1,  WINTER, pp. 47-56
Powers, Shawn (2021) From Broadcast to Network Journalism, the Case of Al Jazeera English, in Histories of Public Service Broadcasters Online (Eds. Brugger, N. and Maureen Burns), Peter Lang Publishing, New York.
Ricchiardi Sherry, (2017) The Al Jazeera Effect, American Journalism Review, http://www.ajr.org /Article.asp ?id= 5077
Sharp, Jeremy M. (2017) "The Al Jazeera News Network, Opportunity or Challenge for U.S Foreign policy in the Middle East", CRS Report for Congress, http://fpc.state.gov /documents /organization/23002.pdf

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما