فصلنامه علمی راهبرد سیاسی

عوامل طبیعی (فیزیکی) و انسانی ژئوپلیتیکی مؤثر بر تدوین راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی ایران در قبال ترکیه

دوره 8، شماره 4 - شماره پیاپی 31
زمستان 1403
صفحه 131-148
فصلنامه علمی راهبرد سیاسی

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسنده

علی جهانشاهی

استادیار، علوم دفاعی راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

چکیده
بررسی حوادث و رویدادهای تاریخی مبین آن است که شبه‌جزیره آناتولی از اهمیت راهبردی خاصی برخوردار بوده و نقش مهمی در حفظ صلح و ثبات منطقه‌ای و جهانی ایفا می‌نماید و ترکیه به‌عنوان یک بازیگر قدرتمند در منطقه پیرامونی جمهوری اسلامی ایران می‌باشد و به‌عنوان کشوری همسایه و مسلمان، دروازه اروپایی ایران محسوب می‌شود. روش توصیفی، تحلیلی و به‌صورت کاربردی پس از انجام مطالعات نظری و محیط‌شناسی ژئوپلیتیکی، با استفاده از نظر خبرگان پرسش‌نامه‌ای تنظیم و بین صاحب‌نظر مرتبط با موضوع در قالب جامعه آماری 30  نفری توزیع و سپس نظر آنان نیز جمع‌آوری گردید. تاثیر سایر عوامل ژئوپلیتیکی بر راهبرد دفاعی جمهوری اسلامی در مقابل ترکیه انجام شود تا راهبرد نویسان دفاعی با اطمینان بیشتری که حاصل انجام یک تحقیق علمی می باشد آن عوامل را در  اتخاذ راهبرد دفاعی در مقابل ترکیه مورد استفاده قرار دهند. بر اساس یافته‌های پژوهش و تجزیه‌وتحلیل صورت‌گرفته 12 عامل ژئوپلیتیکی طبیعی و انسانی مؤثر بر تدوین راهبرد دفاعی کشور در مقابل ترکیه: 1. موقعیت راهبردی و ژئواستراتژیک ترکیه 2. موقعیت ژئوپلیتیکی ترکیه (موقعیت نسبی، گذرگاهی، حائل) 3. نقش و موقعیت ارتباطی ترکیه بین ایران و اروپا 4. وضعیت جغرافیای طبیعی (توپوگرافی و شبکة آب­ها) ترکیه 5. میزان و اندازه جمعیت ترکیه 6. میزان تراکم جمعیت در مرز شرقی ترکیه هم مرز با ج.ا.ا 7. شکل ترکیه 8. میزان وابستگی و علاقه‌مندی جمعیت شرق ترکیه به ج.ا.ا 9. وسعت ترکیه 10. میزان همگرایی مردم شرق ترکیه با حکومت مرکزی 11. ویژگی­های کیفی جمعیت (سواد، مهارت، سطح بهداشت، رفاه و...) ترکیه 12. آب‌وهوای (اقلیم) ترکیه  شناسایی شدند.

کلیدواژه‌ها

عوامل طبیعی
عوامل انسانی
ژئوپلیتیک
راهبرد دفاعی
موضوعات

عنوان مقاله English

Natural (physical) and human geopolitical factors on the formulation of the defense strategy of the Republic of Turkey against Türkiye

نویسنده English

ali Alijahanshahi
university professor
چکیده English

: The effect of other geopolitical factors on the defense strategy of the Islamic Republic against Turkey should be done so that the defense strategists can use those factors in adopting a defense strategy against Turkey with more confidence, which is the result of a scientific research.

Conclusion: based on the findings of the research and analysis of 12 natural and human geopolitical factors effective on the formulation of the country's defense strategy against Turkey: 1. Turkey's strategic and geostrategic position 2. Turkey's geopolitical position (relative position, transit, barrier) 3. Turkey's role and communication position between Iran and Europe 4. Natural geography (topography and water network) of Turkey 5. Turkey's population size 6. Population density at the border Eastern Turkey bordering with J.A.A. 7. Shape of Turkey 8. The degree of dependence and interest of the population of eastern Turkey on the Republic of Turkey 9. The size of Turkey 10. The degree of convergence of the people of eastern Turkey with the central government 11. The qualitative characteristics of the population (literacy, skills, level of health, well-being, etc.) of Turkey 12. The weather (climate) of Turkey was identified.

کلیدواژه‌ها English

  • Natural factors
  • Huma factors
  • defense strategy
  • geopolitics
امام خامنه‌ای، مجموعه بیانات. 
اطهری، سید اسدالله، و بهمن، شعیب(1390). روسیه و جدید، راهبردها و چالش‌ها. مطالعات روابط بین‌الملل، 4(17)، 33-64. ‏
برزگر، کیهان(1389). روابط ایران و ترکیه و راهبردهای سیاسی-امنیتی اسرائیل. مطالعات راهبردی جهان اسلام، 44(11)، 95-112. ‏
حافظ نیا، محمدرضا(1385). اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک، مشهد، انتشارات پاپلی.
خسروی وشمگیر، حسن(1388). آسیب‌شناسی تحولات ساختار جمعیت در ایران، تهران، موسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد.
خسروی، محمدعلی و مهاجری، رقیه(1392). مداخله‌گری‌های آمریکا در خیزش‌ها یا انقلابهای 2011 خارجی و سناریوهای آمریکا در سوریه. مطالعات روابط بین‌الملل، 6(22)، 35-71. ‏
ساجدی، امیر(1394). جایگاه و کارویژه‌های سکولاریسم در غرب و جهان اسلام. علوم سیاسی، 11(31)، 49-92. ‏
صفوی، سید یحیی(1378). مقدمه­ای بر جغرافیای نظامی ایران، تهران، دانشگاه امام حسین (ع).
صیادی، هادی و سنایی، اردشیر(1396). عوامل ژئوپلیتیک تاثیرگذار بر تغییر نگاه سیاست خارجی ایران از غرب به شرق با سال‌های 1991-2016. مطالعات روابط بین‌الملل، 10(39)، 83-117. ‏
عزتی، عزت اله(1371). ژئوپلیتیک، تهران، انتشارات سمت.
علیشیری، بهرام و عبدالهی، حمیده(2013). عوامل تعیین کننده زمینه‌های منابع انسانی (پژوهشی تجربی در صنایع تولیدی ترکیه). ‏پژوهشنامه اقتصاد و کسب و کار، 5(4)، 65-78.
فلاح زاده، محمدهادی(۱۳۸۴). ترکیه، تهران، موسسه مطالعاتی ابرار.
مرادیان، محسن(1385). برآورد استراتژیک ترکیه، تهران، مؤسسه فرهنگی ابرار معاصر.
نودهی، علی اکبر(1393). نحوه شکل‌گیری و قدرت‌گیری احزاب اسلامی در ترکیه از زمان شکل‌گیری ترکیه نوین تا قدرت یابی حزب عدالت و توسعه. تاریخ پژوهی، 61(16)، 137-156. ‏
Osgood Robert, (1962),NATO: The Entangling Alliance
Robert Osgood, (1962) NATO: the Entangling Alliance
Turkiye Istatistik Yilligi؛ (2002) T.C.Basbakanlik Devlet Istatistik Enstitusu – Ankara  
Zargar, A., & Sayad, S. (2016). The Importance of entral Eurasia in Geopolitical Competition among Great Powers. Political Science Quarterly, 12(36), 169-196.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما