فصلنامه علمی راهبرد سیاسی

تحلیل تروریسم اقتصادی در پرتو زیست شرافتمندانه بین المللی

دوره 8، شماره 4 - شماره پیاپی 31
زمستان 1403
صفحه 81-104
فصلنامه علمی راهبرد سیاسی

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستخرج از رساله

نویسندگان

الهام آزاد 1
مسعود راعی 2
محمدحسن شیخ الاسلامی 3

1 دانشجوی دکتری گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

2 استاد گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

3 دانشیار دیپلماسی و سازمان‌های بین‌المللی دانشکده روابط بین‌الملل وزارت امور خارجه، تهران، ایران

چکیده
سالهاست که تحریم به عنوان اهرمی جهت اعمال فشار سیاسی و اقتصادی، شامل ممنوعیت تجارت، ترافیک مالی، و یا حتی ترخیص برخی کالاها، از طرف تابعان حقوق بین‌الملل بر کشورهای دیگر، به منظور تغییر یا تعدیل در سیاست‌ها و رفتارهای کشور هدف مورد توجه و عمل قرار می‌گیرد. این در حالیست که با توجه به گستردگی روزافزون ارتباطات و همکاری‌های بین المللی - به گونه‌ای که زیست بین‌المللی بدون آن تقریباً ناممکن است- این ابزار فشار در عرصه حقوق بین‌الملل جایگاه ویژه ایی پیدا نموده است. از منظر حقوق بین‌الملل اگر این ابزار در راستای تحقق منافع یکجانبه و سیاست‌های سلطه گرانه و برخلاف قواعد حقوق بشر بهره گرفته شود و به منظور تخریب، مخدوش کردن یا تضعیف اقتصاد یک کشور یا سازمان یا نهاد مورد استفاده قرار ‌گیرند، آنگاه این واژه می تواند بعنوان تروریسم اقتصادی اطلاق گردد. این تحریم‌ها می‌توانند شامل ممنوعیت تجارت، ترافیک مالی، و یا حتی ترخیص برخی کالاها باشند. تروریسم اقتصادی می‌تواند زیست شرافتمندانه یا "زندگی با احترام به کرامت" را از طرق تضعیف امکان دسترسی به منابع اساسی، تخریب زیرساخت‌های اقتصادی، تأثیرات منفی بر امنیت اجتماعی و تأثیرات مضر بر توسعه پایدار با چالش مواجه نماید. هدف از این گونه تحریم‌های چالش برانگیز، وادار کردن جامعه هدف به تغییر در رفتارهایی سیاست خارجی اشان و حتی داخلی انها می‌شود. بنابراین این تحریم‌ها صرفاُ اهداف اقتصادی را دنبال نمی‌کنند، بلکه دستیابی به اهداف سیاسی، و انگیزه اجتماعی یا نظامی ممکن است جزء برنامه‌های کشور تحریم کننده باشد.  اگرچه در گذشته این نوع تحریم‌ها به استناد اصل حاکمیت کشورها مجاز تلقی می گردید، لیکن امروزه بر اساس  قواعد حقوق بین‌المللی از جمله اصل عدم مداخله در امور داخلی و خارجی کشورها، احترام به حقوق ملیت‌ها، زیست شرافتمندانه و کرامات انسانی، حق توسعه و احترام به قوانین تجاری بین‌المللی تحریم‌های صادر شده از سوی برخی کشورها بر علیه کشورهای دیگر ، غیرمجاز بوده و مشروعیت آن مورد تردید می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

تحریم
تروریسم اقتصادی
زیست شرافتمندانه
کرامت
حقوق بین الملل
موضوعات

عنوان مقاله English

Analysis of Economic Terrorism in the Light of an International Honorable Life

نویسندگان English

Elham Azad 1
Masoud Raei 2
mohammad hasan sheykhaleslami 3
1 Student
2 Full Professor, Department of Law, Najafabad Branch, Islamic Azad University, Najafabad, Iran.
3 a
چکیده English

Sanctions, as a tool for political and economic pressure, include trade bans, financial restrictions, and limitations on the clearance of certain goods. These measures are employed by international legal entities to influence or alter the policies and behaviors of target countries. In today’s interconnected world, where international cooperation is essential, sanctions hold a significant place. However, if used to serve unilateral interests, pursue hegemonic goals, or violate human rights, sanctions may be considered "economic terrorism." Such actions weaken economies, damage critical infrastructure, and hinder access to essential resources, thereby undermining dignified living, social security, and sustainable development, all while forcing the target society to modify its domestic or foreign policies. While historically deemed permissible under the principle of state sovereignty, such sanctions are now increasingly challenged under international law. Principles like non-intervention in internal affairs, respect for human dignity, the right to development, and adherence to international trade regulations render many sanctions imposed by certain states illegitimate. Beyond economic objectives, sanctions often aim to achieve political, social, or military goals, raising questions about their legality and ethical justification in the global arena.

کلیدواژه‌ها English

  • Sanctions
  • Economic Terrorism
  • Honorable Life
  • Dignity
  • International Law
جعفرزاده، میر قاسم؛ گلشنی، عصمت و حسینی مدرس، سید مهدی(1400). جایگاه «شرط شایستگی اعمال» در تاثیر تحریم های موضوعه از سوی کشورهای ثالث،  پژوهش های حقوق تطبیقی، 25(2)، 51-75.
رحمانی، مریم؛ باقری دولت آبادی، علی و تقوایی نیا، علی(1401). بررسی تاثیر تحریم‌های آمریکا بر سلامت‌عمومی شهروندان ایرانی: نمونه موردی شهر یاسوج. راهبرد سیاسی، 6(3)، 95-120.
رصاف، مرضیه؛ رستم زاده، پرویز؛ اسلاملوئیان، کریم و هادیان، ابراهیم(1400). اثرات جهانی تحریم نفتی ایران: کاربردی از نظریه بازی ها، تحقیقات مدلسازی اقتصادی، 11(43)، 133-175.
علوی، سید یحیی(1393). واکاوی ساختار تحریم های بانکی آمریکا و الزامات رفع آن در مذاکرات جامع هسته ای،  آفاق امنیت، 7(25)، 177-212.
علیزاده، حمیدرضا(1396). تحریم های اقتصادی از دیدگاه حقوق بین الملل، پژوهش ملل، 2(26)، 75-97.
کازرونی، علیرضا، قربانی، عادل و ثقفی کلوانق، رضا(1394). بررسی کارایی تحریم های یک جانبه و چندجانبه بر تجارت خارجی محصولات غیرنفتی در ایران،  نظریه های کاربردی اقتصاد، 2(1)، 83-98.
گلشنی، عصمت و حسینی مدرس، سید مهدی(1402). اعمال قواعد موجد تحریم وضعشده توسط کشور ثالث: شروط «وجود رابطه نزدیک» و «تفوق آثار اعمال تحریم»،  حقوق تطبیقی (نامه مفید)، 10(2)، 51-76.
مرادزاده، مهدی؛ کفائی فر، محمدعلی و حکاک زاده، محمدرضا(1402). آسیب شناسی تحریم ها در ایجاد صلح، امنیت بین المللی و حفاظت از حقوق شهروندی(مطالعه موردی ایران و کره شمالی). راهبرد سیاسی، 7(1)، 151-176.
موغلی، اسماعیل؛ عسگرخانی، ابومحمد و عرفانی، محمود(1400). بررسی ماهیت و آثار تحریم های اعمال شده علیه ایران با نگرشی بر زمینه های توسعه نفوذ لابی در نظام تصمیم سازی آمریکا، پژوهش های سیاسی و بین المللی، 12(48)، 1-20.
میرعباسی، سید باقر و نوذری، عبدالستار(1401). تحلیل حقوقی عملکرد شورای امنیت سازمان ملل متحد در پرونده هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، قبل و بعد از برجام. راهبرد سیاسی، 6(4)، 1-33.
نادمی، یونس و حسنوند، داریوش(1398). شدت تحریم ها و فقر در ایران: لزوم لغو تحریم ها از منظر حقوق بشر، مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، 9(31)، 153-171.
یزدان فام، محمود(1402). سیاست خارجی و حکمرانی امنیت ملی، مطالعات راهبردی، 25(4)، 217-247.
Bailey, S. J. (2012). "Economic Sanctions and Terrorism Financing: A Legal Analysis of Counter-Terrorism Measures." Journal of International Criminal Justice, 10(4), 857-876.
Baldwin, D. A. (1985). Economic Statecraft. Princeton University Press.
Blanchard, J.-M. F. (2012). "Sanctions and Terrorism: A Dual Strategy in the War on Terrorism?" International Review of Economics, 59(2), 197-216.
Chatterjee, P. (2014). "The Impact of Economic Sanctions on Target States: The Case of Iran." Journal of Political Economy, 12(2), 213-233.
Cortright, D., & Lopez, G. A. (2002). Smart Sanctions: Targeting Economic Statecraft. Rowman & Littlefield Publishers.
Drezner, D. W. (2008). The Sanctions Paradox: Economic Statecraft and International Relations. Cambridge University Press.
Giumelli, F. (2013). Economic Sanctions and Human Rights: A Political Economy Perspective. Routledge.
Hufbauer, G. C., Schott, J. J., & Elliot, K. A. (2009). Economic Sanctions Reconsidered (3rd ed.). Peterson Institute for International Economics.
Hufbauer, Gary C., Schott, Jeffrey J., & Elliott, Kimberly A. (2009). Economic Sanctions Reconsidered: History and Current Policy. 3rd edition. Peterson Institute for International Economics.
Kaempfer, W. H., & Lowenberg, A. D. (1992). International Economic Sanctions: A Public Choice Perspective. Boulder, CO: Westview Press.
Klein, N. (2007). The Shock Doctrine: The Rise of Disaster Capitalism. Metropolitan Books.
Naylor, R. T. (2004). Wages of Crime: Black Markets, Illegal Finance, and the Underworld Economy. Cornell University Press.
Pape, R. A. (1997). "Why Economic Sanctions Do Not Work." International Security, 22(2), 90-136.
Pape, R. A. (2003). "The Strategic Logic of Suicide Terrorism." American Political Science Review, 97(3), 343-361.
Pape, R. A. (2005). The Economic Logic of Terrorism. University of Chicago Press.
United Nations Security Council. (2011). Report of the Analytical Support and Sanctions Monitoring Team (S/2011/173). United Nations.
Zarate, J. C. (2009). Treasury’s War: The Unleashing of a New Era of Financial Warfare. PublicAffairs.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما