تأثیرنقش فرهنگ استراتژیک برسیاست تسلیحاتی وامنیت ملی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده
فرهنگ استراتژیک مجموعه‌ای از ارزشهای سیاسی و عقاید فرهنگی است که دیدگاه اعضای یک جامعه در مورد تهدیدات، امنیت ملی، جایگاه نظامیان به عنوان یک نهاد و استفاده از زور در روابط بین الملل را توضیح می‌دهد.ازدیدگاه برخی از محققان روابط بین الملل فرهنگ استراتژیک بازتاب عمیقی برتصمیم‌گیری سیاست تسلیحاتی و امنیت ملی دولت‌ها دارد. براین اساس سیاست تسلیحاتی-امنیتی هر کشور،واکنشی به تهدیدهای برخاسته از محیط امنیتی وهدف‌های اساسی آن کشور است. براین اساس هردولتی محیط پیرامون امنیتی خود را در عرصه منطقه‌ای وجهانی تعریف نموده وتهدیدها را شناسایی می‌کند، تا برای مقابله با آن، برنامه‌ریزی کند. بنابراین درک و برداشت درست و منطقی از محیط امنیتی و تهدیدهای منطقه‌ای بیشترین تأثیر را برسیاست وراهبردتسلیحاتی هر دولت می گذارد.که جمهوری اسلامی ایران هم ازاین قاعده مستثنی نیست.

بر این اساس سوال اصلی مقاله این است که فرهنگ استراتژیک ایران چه تاثیری بر سیاست تسلیحاتی و امنیت ملی این کشور داشته است؟ پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی این فرضیه را مطرح می کند که مؤلفه های متعددی برشکل دهی فرهنگ استراتژیک ایران مؤثرند و می‌توان گفت تجارب تاریخی ،آموزه‌های دینی- اسلامی وجغرافیا بیش از هر مؤلفه دیگری در شکل دهی به فرهنگ استراتژیک ایران اسلامی نقش داشته‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The Effects of Strategic Culture on Iranian Arms Policy and National Security

نویسندگان English

rashid rekabian 1
samane tahmasbei 2
1 UYTUY
2 fghjk
چکیده English

This article introduces the concept of strategic culture and tries to investigate its relationships with the Iranian arms policy. strategic culture consist of a code of political values, cultural beliefs regarding threats, national security, the position of the military forces and the use of forces in the international security. In the view of some researchers, the Iranian strategic culture has a determining role in forming arms policy and national security of states. On this basis, the main question of the article is that “how Iranian arms policy and national security have been affected by the county’s strategic culture? The hypothesis of the research is that “based on historical experience, Iranian strategic culture has played main role in shaping the country’s arms policy and national security”.The present research with descriptive-analytical method proposes the hypothesis that several components are effective in shaping the strategic culture of Iran and it can be said that historical experiences, religious-Islamic teachings and geography have played a role in shaping the strategic culture of Islamic Iran more than any other component.

کلیدواژه‌ها English

  • سازمان ملل متحد
  • شورای امنیت
  • عملکرد حقوقا
  • عرجام
  • تحرام
  • انرژی ستت ای
  • قطدنام
افتخاری، اصغر(۱۳۷۹). فرهنگ وامنیت ملی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
اﻳﺰدی، ﭘﻴﺮوز(1380). انتخاب‌های ﺗﺴﻠﻴﺤﺎﺗﻲ اﻳﺮان مسائل و تحلیل‌ها، ﺗﻬﺮان، داﻧﺸﻜﺪة ﻓﺮﻣﺎﻧـﺪﻫﻲ و ﺳـﺘﺎد پاﺳﺪاران اﻧﻘﻼب اﺳﻼﻣﻲ، ﻣﻌﺎوﻧﺖ ﭘﮋوﻫﺶ.
بلباسی، میثم و اسفندیاری، شهرام(۱۳۹۲). هویت مطلوب در بسترالگوی بومی پیشرفت(بارویکرد به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مطالعات ملی، 14(56)، 95-119.
ترابی، قاسم و رضایی، علیرضا(۱۳۹۰). فرهنگ راهبردی جمهوری اسلامی ایران؛ زمینه‌های ایجابی، شاخص‌های اساسی، مطالعات راهبردی، 14(54)، 135-162.
خمینی، روح الله(1386). قوای مسلح در اندیشه امام خمینی، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
خمینی، روح الله(1372). کلمات قصارپندهاوحکمت هادرکلام امام خمینی، تهران، موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)
خودسیانی، مصطفی و مقیسه، رضا(۱۳۹۳). الگوی آمادگی دفاعی ورزمی در اندیشه مقام معظم رهبری، مجموعه مقالات دومین همایش اندیشه‌های دفاعی امام خامنه‌ای، جلد اول، تهران، سازمان عقیدتی-سیاسی وزارت دفاع.
درودیان، محمد(۱۳۹۴) جنگ ایران و عراق موضوعات و مسائل، تهران: نشر سمت، چاپ دوم.
درویشانی، حسن(۱۳۹۳). دفاع هوشمند وقدرت معنوی در اندیشه‌های امام خامنه‌ای، مجموعه مقالات دومین همایش تبیین اندیشه‌های دفاعی امام خامنه‌ای، جلداول، تهران، سازمان عقیدتی-سیاسی و پشتیبانی.
رستمی، علی اکبر(۱۳۸۲). نقش غرب در رقابت تسلیحاتی منطقه خلیج فارس (با تأکیدبر آمریکا)، تهران، سایه روشن.
رشاد، افسانه(1388). آﻣﺎد و ﭘﺸﺘﻴﺒﺎﻧﻲ در ﻋﺼﺮ ﺟﺪاﺳﺎزی حوزه‌های ژﺋﻮﭘﻠﻴﺘﻴﻜﻲ، راهبرد دﻓﺎﻋﻲ، 7(26)، 59-84.
ساعد، نادر و علیدوستی، قاسم(۱۳۹۰). دیپلماسی دفاعی تطبیقی وترسیم سازواره الگوی مدیریت آن در جمهوری اسلامی ایران، راهبرد دفاعی 9(34)، 85-120.
سندچشم اندازبیست ساله نظام جمهوری اسلامی ایران(۱۳۸۲) قابل دسترسی در www.Dolat.ir
عبدالله خانی، علی(۱۳۸۳). نظریه‌های امنیت، جلد اول، تهران، موسسه فرهنگی مطالعات وتحقیقات بین المللی ابرار معاصر.
عسگری، محمود(۱۳۹۳). خاستگاه نظری دفاع هوشمنددر اندیشه‌های دفاعی امام خامنه‌ای، مجموعه مقالات دومین همایش تبیین اندیشه‌های دفاعی امام خامنه‌ای، جلد اول، تهران، سازمان عقیدتی سیاسی وزارت دفاع وپشتیبانی.
عسگری، محمود (1384). مقدمه‌ای بر فرهنگ استراتژیک، راهبرد دفاعی، سال سوم، شماره دهم،
فرشجی، علیرضا؛ صنیع اجلال، مریم و مقدم، محمدحسین(۱۳۸۸). فرهنگ راهبردی وآمایش های دفاعی در مناطق مرزی، سیاست دفاعی، 18(69)، 217-246.
قنبرلو، عبدالله(۱۳۹۱). فرهنگ راهبردی و دفاع ملی، مطالعه موردی جنگ تحمیلی، مطالعات راهبردی، 15(57)، 31-50.
قنبری، آیت(۱۳۸۸). اندیشه‌های سیاسی مقام معظم رهبری، تهران: زمزم هدایت.
قوام، سید عبدالعلی(۱۳۷۴). سیاست شناسی: مبانی علم سیاست، تهران: سمت.
کرمی، جهانگیر(۱۳۸۰). تأثیر محیط امنیتی منطقه‌ای برسیاست دفاعی دولت‌ها، سیاست دفاعی، 10(34)، 81-132.
کلانتری، نصرالله(۱۳۹۳). دیپلماسی دفاعی اسلامی ایران ودفاع هوشمند، دومین همایش تبیین اندیشه‌های تثبیت اندیشه‌های امام خامنه‌ای، جلد دوم، تهران: سازمان عقیدتی –سیاسی بسیج.
گری، کالین(۱۳۷۸). سلاح جنگ افروزنیست، ترجمه احمد علیخانی، تهران: دوره عالی جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
متقی، ابراهیم(۱۳۹۰). ایران در راهبرد و سیاست خارجی اوباما، نامه دفاع، راهبرد دفاعی، ۲۵.
مطهرنیا، مهدی (۱۳۷۸). فرهنگ دفاع ودفاع فرهنگی، تهران: وزارت دفاع.
منصوری لاریجانی، اسماعیل(۱۳۷۹). کارامدی حیات دفاع فرهنگی، تهران: وزارت دفاع.
واعظی، محمود(1389). نظام نوین بین‌الملل و مدیریت بحرانهای بین‌المللی، راهبرد، 19(56)، 7-42.
واعظی، محمود(۱۳۸۷). رویکرد امنیتی ایران در محیط پیرامون. http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/11176
هینبوش، ریموند و احتشامی، انوشیروان(۱۳۸۲). سیاست خارجی کشورهای خاورمیانه، ترجمه علی گل محمدی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
Ayoob,m, (1995).the third world security predicament.cunited state Linne Rinner publisher.Rutledge.
Duffild,g(1998).sterategic defens,ac,at,23.
Legro,danil(1993).op.cit:29.
Verba, Sidney(1965),political culture and political development,volume Princeton,N.J.princeton University press.
 Snyder,juckl(1977)the soviet sterategic culture:lmpications for limited nuclear operation,aproject air force report prepared for the United state.
Lantis, Jeffery. (October 2005),”Strategic Culture: from Clausewitz to
Constructivism”, Strategic Insights, Volume IV, Issue 10.