نقش شبکه های اجتماعی در تضعیف سرمایه اجتماعی

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته مطالعات منطقه‌ای دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مطالعات منطقه‌ای دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

چکیده
از جمله مؤلفه‌های مهم در دنیای امروز که از نقش و اهمیت زیادی در تقویت و ارتقاء قدرت اجتماعی و حفظ انسجام و همبستگی جوامع برخوردار است سرمایه اجتماعی می‌باشد. به نحوی که جامعه‌ای که فاقد سرمایه‌اجتماعی کافی باشد، سایر سرمایه‌های آن ابتر و تلف می‌شوند. با این حال امروزه عوامل مختلفی در توسعه یا تضعیف سرمایه اجتماعی نقش دارند. یکی از این عوامل به شبکه‌های اجتماعی برمی‌گردد. در حقیقت شبکه‌های اجتماعی در عصر حاضر به دلیل دسترسی آسان به مخاطبین نقش مهمی در عرصه تحولات اجتماعی بر عهده دارند. یکی از ابعادی که این شبکه‌های اجتماعی می‌توانند درآن تاثیرگذار باشند، مبحث سرمایه اجتماعی و چگونگی تضعیف و یا رشد آن می‌باشد. موضوعی که در این پژوهش قرار است مورد کنکاش قرار گیرد.

براین اساس نقش شبکه‌های اجتماعی در تضعیف سرمایه اجتماعی، سوال اصلی این پژوهش می‌باشد که سعی می‌شود تا با استفاده از منابع معتبر علمی به این موضوع پرداخته شود. اما یافته‌های اولیه پژوهش حکایت از آن دارد که شبکه‌های اجتماعی، با توجه به موقعیت‌شان در میان کاربران و تسهیل ارتباط در میان آنها، می‌توانند ﻋﻼوه ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ دارای ﻇﺮﻓﯿﺖ‌ﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮای ﺗﻮﺳﻌﻪ سرمایه اجتماعی هستند، عاملی برای ﺗﻀﻌﯿﻒ سرمایه اجتماعی نیز باشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The role of social networks in weakening social capital

نویسندگان English

mohammad Bavandpuri 1
ali arasteh 2
ehsan mohammadi manie 1
1 Imam Hussein University
2 Imam Hossein University (AS), College of the Great Prophet (PBUH). Tehran
چکیده English

Among the important components in today's world, which has a great role and importance in strengthening and improving social power and maintaining the cohesion and solidarity of societies, is social capital. In such a way that a society that lacks enough social capital, its other capitals are wasted. However, today, various factors play a role in the development or weakening of social capital. One of these factors is related to social networks. In fact, social networks play an important role in the field of social developments in today's era due to easy access to contacts. One of the dimensions in which these social networks can be effective is the topic of social capital and how to weaken or grow it. The topic that is going to be explored in this research.

Therefore, the role of social networks in weakening social capital is the main question of this research, which tries to address this issue using reliable scientific sources. But the initial findings of the research indicate that social networks, considering their position among users and facilitating communication among them, can be a factor for social capital development in addition to having capacities for Weakening of social capital.

کلیدواژه‌ها English

  • Social capital
  • social networks
  • participation
  • trust
  • social norms
احمدی، حبیب و منصوری، فردین و شاه چراغ، سید علی (1395). «بررسی ابعاد آسیب زای استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی  در میان جوانان شهر کرمانشاه»، دو فصلنامه مشارکت و توسعه اجتماعی، دوره 1، شماره 2.
استونز، راب (1379). متفکران بزرگ جامعه شناسی، ترجمه مهرداد میردامادی، تهران: نشر مرکز.
امام خمینی (ره). تحریر الوسیله، جلد اول، بیروت: انتشارات دار التعارف، چاپ اول.
امام خمینی، سید روح الله (1379). صحیفه امام، دوره 21 جلدی، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
انجمن جامعه شناسی ایران (1383). مسائل اجتماعی ایران، تهران: انتشارات آگاه.
ﺁﻫﻨﯽ، ﻣﺤﻤﺪ ﺭﺿﺎ؛ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻤﯽ، ﺧﺪﺍﯾﺎﺭ (1392). «شبکه های اجتماعی مجازی»، فصلنامه رصد جنگ نرم، شماره 2.
بقایی، سارا(1398).«رفتار دوگانه سلبریتی ها، زندگی در اتاق شیشه ای». خبرگزاری ایرنا. آدرس: https://www.irna.ir/news/
پاتنام، رابرت (1380). دموکراسی و سنتهای مدرن، ترجمه محمد تقی دلفروز، تهران: سلام.
تنهایی، حسین ابوالحسن (1379). درآمدی بر مکاتب و نظریه­های جامعه شناسی، مشهد: انتشارات مرندیز و نی نگار.
توسلی، غلامعباس و امانی کلاریجانی، امرالله (1391). «سرمایه اجتماعی در شبکه‌های اجتماعی مجازی  (سرمایه اجتماعی شبکه)»، فصلنامه مدیریت فرهنگی، سال ششم، شماره هفدهم.
جوادی بورا، علی و هاشم نژاد ابرسی، فاطمه (1396). «بررسی تاثیر میزان استفاده از رسانه‌های جمعی بر میزان اعتماد اجتماعی دانشجویان دانشگاه ازاد قائم شهر در سال 1396»، دو فصلنامه مشارکت و توسعه اجتماعی، دوره 3، شماره 5.
ﺣﺒﯿﺐﺯﺍﺩﻩ، ﺍﺻﺤﺎﺏ و ﺑﺨﺸﯽ، ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ (1395). «شبکه‌های اجتماعی مجازی و امنیت عمومی»، فصلنامه دانش انتظامی، شماره 73.
حیدری، حسین و شاوردی، تهمینه (1392). «شبکه های اجتماعی مجازی و قومیت؛ فرصتها و تهدیدهای پیشرو»، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، سال بیستم، شماره 4، زمستان.
ﺧﺎﻧﯿﮑﯽ، ﻫﺎدی و ﺧﺠﯿﺮ، ﯾﻮﺳﻒ (1398). «ﻇﺮﻓﯿﺖ‌ﻫﺎ و ﭼﺎﻟﺶ ﻫﺎی ﺷﺒﮑﻪ‌ﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﺠﺎزی ﺑﺮای ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﻧﯽ اﯾﺮان». ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت رسانه های نوین، سال پنجم، شماره 17.
رضا نیا، آوات( 1389). «بررسی سرمایه اجتماعی در اجتماعات مجازی»، در سایت مرکز آموزش و پژوهش موسسه همشهری. : 3167 http://www.hamshahritraining.ir/details/
ﺳﺮدارﻧﻴﺎ، ﺧﻠﻴﻞ اﷲ (1388). «اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ، ﺟﻨﺒﺶﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺟﺪﻳﺪ و ﺑﺴﻴﺞ اﻋﺘﺮاضﻫﺎ (ﺑﺮرﺳﻲ ﻧﻈﺮی و ﻣﺼﺪاﻗﻲ ﭼﻨﺪ ﺟﻨﺒﺶ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ)»، فصلنامه ﭘﮋوﻫﺶ ﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃﻲ، ﺳﺎل ﺷﺎﻧﺰدﻫﻢ، ﺷﻤﺎره 4، زﻣﺴﺘﺎن.
شاهی، رضا و آدینه وند، سلمان و آقابابایی، زهرا (1397). «ردیابی تاثیرات اجتماعی فضای مجازی بر سرمایه اجتماعی در جامعه»، فصلنامه دانش انتظامی شرق استان تهران، (سال پنجم، شماره هجدهم).
ﺿﯿﺎﯾﯽ ﭘﺮﻭﺭ، ﺣﻤﯿﺪ و ﻋﻘﯿﻠﯽ، ﺳﯿﺪ ﻭﺣﯿﺪ (1388). «بررسی نفوذ شبکه های اجتماعی مجازی در میان کاربران ایرانی»، فصلنامه رسانه، شماره 80.
ضیایی پور، حمید (1388). «جنگ نرم سایبری در فضای شبکه‌های اجتماعی»، فصلنامه رسانه، سال بیستم، شماره 2.
فوکویاما، فرانسیس (1385). پایان نظم، سرمایه اجتماعی و حفظ آن، ترجمه غلامعباس توسلی، تهران: حکایت قلم نوین.
فوکویاما، فرانسیس (1379). پایان نظم، ترجمه غلامعباس توسلی، تهران: انتشارات جامعه ایرانیان.
فیلد، جان (1386). سرمایه اجتماعی، ترجمه غلامرضا غفاری و حسین رمضانی، تهران: کویر.
کلمن، جیمز (1377). بنیادهای نظریه اجتماعی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
کوزر، لیویس (1372). «زندگی و اندیشه بزرگان جامعه شناسی»، ترجمه محسن ثلاثی، تهران انتشارات علمی.
گنجی، محمد و زارع غیاث آبادی، فاطمه (1394). «رابطه استفاده از رسانه های جمعی و میزان سرمایه اجتماعی در شهر کاشان». فصلنامه جامعه شناسی کاربردی، سال بیست و ششم، شماره پیاپی (60)، شماره چهارم.
لک­زایی، نجف (1384). سیر تطور تفکر سیاسی امام خمینی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ اندیشه اسلامی.
مبشری، محمد (1387). «سرمایه اجتماعی چیست»، روزنامه همشهری،‌ سه شنبه 30 مهر، سال شانزدهم، شماره 4679.
مرتضوی اسکویی، سید بهرام؛ اکبری، مرضیه سادات و بورقانی فراهانی، سهیلا (1393). «تأثیر شبکه های اجتماعی مجازی بر سرمایه اجتماعی دانشجویان مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه علوم و تحقیقات»، مجله مدیریت فرهنگی، سال هشتم، شماره بیست و پنجم.
معمار، ثریا؛ عدلی پور، صمد و خاکسار، فائزه (1391). «شبکه‌های اجتماعی مجازی و بحران هویت (با تأکید بر بحران هویتی ایران)». فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماع در ایران، شماره 4، دوره اول. زمستان.
ﻣﻮﺳﻮی، ﺳﯿﺪ ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ و اﺳﺪﻧﮋاد اﺣﻤﺪآﺑﺎدی، ﻣﻌﺼﻮﻣﻪ(1394).« ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﻓﺮﻫﻨﮓ اﻋﺘﻤﺎد در ﻓﻀﺎی ﻣﺠﺎزی».  ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت رسانه های نوین، سال اول، شماره 4.
نقیب زاده، احمد و استوار، مجید (1391). «بوردیو و قدرت نمادین»، فصلنامه سیاست، دوره 42، شماره2، تابستان.
وثوقی، منصور و رحمانی خلیلی، احسان (1393). «رابطه رسانه های جمعی و سرمایه اجتماعی در کلان شهر تهران». فصلنامه مطالعات فرهنگ – ارتباطات، سال پانزدهم، شماره 26.
BARRY WELLMAN, et.all (2001). Does the Internet Increase, Decrease, or supplement Social Capital?: Social Networks, Participation, andCommunity Commitment, American Behavioral Scientist 45: 436
Bourdieu, pier (1985). "the forms of capital",in handbook of theory and research for the sociology of education,ed.JG.Richardson,pp:241-258,New York:Green wood.
Field, John (2003). "Social Copital", London and New York: Routledghe Taylor & Francis Group.