جایگاه شفافیت در حکمرانی شایسته در اندیشه امام علی (ع)

نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستخرج از رساله

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 استادیار علوم سیاسی دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد اندیشه سیاسی در اسلام دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده
شفافیت بعنوان یکی از مفاهیم نوپدید در قرن اخیر مورد توجه بسیاری از دانشمندان بعنوان یکی از شاخصه های حکمرانی خوب قرار گرفته است. در پژوهش های اسلامی نیز، تحقیقات زیادی پیرامون تطبیق شاخصه های حکمرانی خوب با اندیشه اسلامی صورت گرفته است. این پژوهش با موضوع "جایگاه شفافیت در حکمرانی شایسته در اندیشه علوی"، به بررسی و تطبیق مولفه شفافیت در حکمرانی و اندیشه امام علی (ع) می پردازد. این پژوهش، نهج البلاغه را بعنوان مبنای مطالعه اندیشه علوی قرار داده است و در صدد پاسخ به این سوال است که شفافیت چه جایگاهی در اندیشه و حکمرانی علوی دارد. برای این پژوهش، از روش تحلیل مضمون بعنوان یکی از پرکاربردترین روش های تحلیل داده استفاده شده است. پس از مطالعه و بررسی، شفافیت در اندیشه علوی در دو بخش "محتوای شفافیت در اندیشه و حکمرانی علوی" و "ملزومات شفافیت زا در اندیشه و حکمرانی علوی" فصل بندی شد و نتایج حاصله از پژوهش نشانگر آن است که در اندیشه و حکمرانی علوی، شفافیت در بالاترین سطوح ممکن قرار داشته و به صراحت بدان اشاره گردیده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The place of transparency in decent governance in the thought of Imam Ali (AS)

نویسندگان English

morteza alavian 1
rahmat abbastabar 2
Saeed Zakariapoor soorkuhi 3
1 Faculty member of the Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Mazandaran University
2 Faculty member of the Department of Political Science, Faculty of Law and Political Science, Mazandaran University
3 MA in political thought in Islam, Mazandaran University
چکیده English

Transparency, as one of the new concepts in the last century, has attracted the attention of many scientists as one of the indicators of good governance. In Islamic researches, there have been many researches about matching the characteristics of good governance with Islamic thought. This research with the topic of "the place of transparency in good governance in Alevi thought" examines and applies the component of transparency in the governance and thought of Imam Ali (a.s.). This research has put Nahj al-Balagha as the basis for the study of Alawite thought and aims to answer the question of what place transparency has in Alawite thought and governance. For this research, thematic analysis method has been used as one of the most widely used data analysis methods. After studying and investigating, transparency in Alevi thought was divided into two sections: "The content of transparency in Alevi thought and governance" and "Necessities of transparency in Alevi thought and governance" and the results of the research show that in Alevi thought and governance Transparency has been at the highest possible levels and it has been explicitly mentioned.

کلیدواژه‌ها English

  • Transparency
  • good governance
  • decent governance
  • Imam Ali (AS)
  • Nahj al-Balagha
امام علی (ع)،  نهج البلاغه
ابطحی، سید مصطفی؛ آرایش، حسن و سالاری سردری، فرضعلی (1397). «بررسی و تبیین حکمرانی شایسته در رویگرد حکمرانی نظام جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه راهبرد سیاسی، سال دوم، شماره 5.
آل کجباف، حسین و فرج دنیوی، حسن (1397). «حکمرانی مطلوب از منظر قرآن و نهج البلاغه با تاکید بر پاسخگویی»، فصلنامه مطالعات قرآنی، شماره 10.
الوانی، سیدمهدی و علی زاده ثانی، محسن (1386). «تحلیلی بر کیفیت حکمرانی خوب در ایران»، فصلنامه مطالعات مدیریت، شماره 58.
بهرامی، محمدباقر؛ اکبرزاده، فریدون؛ شهابی، روح الله و جلال‌پور، شیوا (1399). «نقش راهبردی شفافیت آرای نمایندگان در کارآمدی مجلس شورای اسلامی از نگاه حکمرانی مطلوب»، نشریه راهبرد، شماره 95.
بیگی نیا، عبدالرضا؛ صفری، سعید؛ مرشدی‌زاد، علی و پولادرگ، عبدالحمید (1391). «شناسایی و اولویت بندی شاخص های حکمرانی خوب»، چشم انداز مدیریت دولتی، شماره 12.
پولادرگ، عبدالمجید (1388). شناسایی اولویت بندی شاخص های حکمرانی خوب با استفاده از تکنیک تحلیلی سلسله مراتبی (AHP)، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شاهد.
حبیب نژاد، سید احمد و عامری، زهرا (1395). «شاخص های شفافیت در حکومت اسلامی (با تاکید بر حکومت علوی)»، فصلنامه حقوق اسلامی، شماره 49.
خان احمدی، اسماعیل (1397). «تحلیل مضمون چشم انداز انقلاب اسلامی در اندیشه سیاسی امام خمینی (ره)»، مجله سیاست دفاعی، شماره 105.
خسروی، جواد (1396). بینش و نگرش مطلوب در اندیشه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای، پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.
درخشه، جلال و موسوی نیا، سیدمهدی (1397). «مولفه های حکمرانی شایسته در سیره حکومتی پیامبر اسلام (ص)»، فصلنامه پژوهش های علم و دین، شماره 17.
دقیقی اصلی، علیرضا؛ گرایی‌نژاد، غلامرضا و آقابگلیان، سلین (1392). «اثر حکمرانی خوب بر سطح فساد اقتصادی در کشورهای با سطح توسعه یافتگی متوسط»، مجله فرآیند مدیریت توسعه، دوره 26، شماره 4 (پیاپی 86).
رحیم پور ازغدی، حسن (1385). «منشور حکومت دینی در نهج البلاغه»، فصلنامه اندیشه، شماره 5 و 6.
سردارنیا، خلیل اله و شاکری، حمید (1393). «تبیین حکمرانی خوب در نهج البلاغه با رویکرد روشی زمینه گرا»، فصلنامه مطالعات حقوقی، دوره ششم، شماره 4.
شاه آبادی، ابوالفضل و جامه بزرگی، آمنه (1392). «نظریه حکمرانی خوب از دیدگاه نهج البلاغه»، فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه، شماره 2.
صحرایی، علیرضا و محمودی نیا، امین (1397). «الگوی حکمرانی خوب؛ چارچوبی برای تحلیل اقتصاد سیاسی دولت هاشمی رفسنجانی»، فصلنامه مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی، شماره 28.
طاهری، محسن و ارسطا، محمدجواد (1395). «بررسی تطبیقی مبانی اصل شفافیت از دیدگاه اسلام و نظریه حکمرانی خوب»، نشریه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، شماره 9.
عجمی، علی (1390). بررسی اثر حکمرانی خوب بر رشد اقتصادی (مطالعه بین کشوری)، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشکده اقتصاد، پایان نامه کارشناسی ارشد.
علیزاده ثانی، محسن و الوانی، سیدمهدی (1386). «تحلیلی بر کیفیت حکمرانی خوب در ایران»، فصلنامه مطالعات مدیریت،بهبود و تحول، شماره 53.
عیوضی، محمدرحیم و مرزبان، نازنین (1395)، «بررسی مولفه‌های حکمرانی خوب از منظر امام خمینی (ره)»، فصلنامه مطالعات سیاسی جهان اسلام، شماره 19.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، (1368).
گریفیتس، مارتین (1388). «حسن اداره گری» در: مارتین گریفیتس، دانشنامه روابط بین الملل و سیاست جهان، ترجمه علیرضا طیب، تهران: نشر نی.
مبارک، اصغر و آذر پیوند، زیبا (1388). «نگاهی به شاخص‌های حکمرانی خوب از منظر اسلام و تاثیر آن بر رشد اقتصادی»، فصلنامه اقتصاد اسلامی، شماره 36.
محمودی کیا، محمد (1398). «حکمرانی شایسته در اندیشه و عمل سیاسی امام خمینی»، فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام، شماره 19.
مرشدزاده، علی (1396). «حکمرانی خوب و حکمرانی مطلوب در تمدن نوین اسلامی»، فصلنامه آینده پژوهی ایران، شماره 3.
مستقیمی، مهدیه سادات (1395). «تحلیل معنای حکمرانی شایسته با تاکید بر آموزه‌های قرآنی»، فصلنامه فقه حکومتی، شماره 1.
مفتح، محمدهادی؛ قاسمی، غلامعلی و کردنژاد، نسرین (1394). «امکان سنجی اجرای نظریه حکمرانی خوب در جوامع اسلامی با تاکید بر جمهوری اسلامی»، فصلنامه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، شماره 4.
نادری، محمدمهدی (1390). «حکمرانی خوب، معرفی و نقد اجمالی»، فصلنامه اسلام و پژوهش‌های مدیریتی، شماره 1.
ناظمی اردکانی، محمد (1388). «حکمرانی خوب با رویکرد اسلامی»، مجله علوم انسانی، شماره 76.
هداوند، مهدی (1384). «حکمرانی خوب، توسعه و حقوق بشر»، فصلنامه حقوق اساسی، شماره 4.
Mobius, M, (2001), “good gavernance is a global challenge”, corporate board, Vol.22, No.131.
UNDP, (1997) Governance for Sustainable Human Development, at.publications/gorernance/goodgov.pdf
UNDP, (1997), Governance & Sustainable Development, New York: retrieved from.
Weiss, T.G, (2000), “Gavernance, Good Governance and Global Governance”, Conceptnal And Actual challenges, Third World Quarterly, Vol.21, Issue. 5.