A passage on Qajar modernity: Technological modernity and Substantive modernity

Volume 8, Issue 3 - Serial Number 30
Autumn 2024
Pages 253-274

Document Type : Original Independent Original Article

Authors

1 History, University of PAYAM-E NOOR, Tehran, Iran

2 Political Science, University of PAYAM-E NOOR, Tehran, Iran

Abstract
During the war with Russia in Fath-Ali-Shah era, Abbas-Mirza, the crown-prince, decided to equip with the European way. His efforts led to a new phenomenon: modernity. However, the Iranians' eager for traditions on the one hand and their suspicion of foreigners on the other hand led to two main approaches: one group tried to be equipped with the necessary tools -technology - by ignoring the nature of modernity, and the other group tried to localize both substantive and technical aspects of modernity by choosing the middle way. Localizing an alien process is possible only after understanding its nature based on common sense. But the modernization of Qajar dogma was based on mere objectivity and violated the purpose. Adjustment needed to get rid of the beneficiaries of ineffective traditions; But the Qajar modernists, with their conservation class affiliations, benefited from the status que and worried about their traditional base, therefore, they preferred to emphasize objectivity and a vertical and authoritarian approach. According to the findings of this research, it is not possible to efficiently enjoy the technologic gifts of modernity without considering its nature and social-cultural reinterpretation of modernity based on local requirements. The research method is analysis using library resources.

Keywords

Subjects
آدمیت، فریدون(اسفند 1385). امیرکبیر و ایران (چاپ نهم)، تهران: خوارزمی.
اتابکی، تورج(1385). تجدد آمرانه، برگردان مهدی حقیقت‌خواه، مشهد: انتشارات شمشاد.
افشار بهاءالملک، مصطفی و مستوفی انصاری، مسعود(1349). سفرنامه خسرومیرزا به پطرزبورغ و تاریخ زندگی عباس‌میرزا نایب‌السلطنه، به تصحیح فرهاد میرزا معتمدالدوله، به کوشش محمد گلبن، تهران: کتابخانه مستوفی.
اصغری تبریزی، اکبر(1357). عباس میرزا از نظر یک جهانگرد آلمانی، بررسی‌های تاریخی، 13(3)، 174-161.
الگار، حامد(بهار 1369). دین و دولت در ایران نقش علما در دوره قاجار، برگردان ابوالقاسم سری، تهران: توس.
الگار، حامد(1369). میرزا ملکم، برگردان جهانگیر عظیما، تهران: انتشارات مدرس.
الگود، سیریل لوید(1356). تاریخ پزشکی ایران و سرزمین های خلافت شرقی، برگردان باهر فرقانی، تهران: امیرکبیر.
انصاف‌پور، غلامرضا(1363). ایران و ایرانی به تحقیق در صد سفرنامه خارجی، تهران: نشر زوار.
ایمانی، مصطفی(1383)، نخبگان ایرانی، غرب و مدرنیته، فرهنگ اندیشه، 3(10).
باربیه، موریس(1383). مدرنیته سیاسی، برگردان عبدالوهاب احمدی، تهران: انتشارات آگاه.
بهار، محمدتقی(آذر 1349). سبک‌شناسی (چاپ چهارم)، ج3، تهران: کتابهای پرستو.
توکلی طرقی، محمد(1383). تجدد بومی و بازاندیشی تاریخ، تهران: نشر تاریخ ایران.
توکلی طرقی، محمد(بهار و تابستان 1381). تجدد اختراعی، تمدن عاریتی و انقلاب روحانی، ایران‌نامه، 78 و 79، 236-195.
جامی، مهدی(اکتبر 2015 / مهر 1394). ما و مدرنیت: گفت – و – گو با داریوش آشوری، آمستردام: آموزشکده آنلاین برای جامعه مدنی ایران، توانا.
جهانگیرمیرزا(1384). تاریخ نو شامل حوادث دوره قاجاریه از سال 1240 تا 1267 قمری، (ذیل تاریخ مآثر سلطانیه از مفتون مفتون دنبلی)، به سعی و اهتمام عباس اقبال، تهران: نشر علم.
حایری، عبدالهادی(فروردین 1365). نخستین رویاروییهای اندیشه‌گران ایران با دو رویه تمدن بورژوازی غرب، تهران: امیرکبیر.
حسینی‌فسایی، حسن(1382). فارسنامه ناصری (چاپ سوم)، تصحیح و تحشیه منصور رستگار فسایی، تهران: امیرکبیر.
خاوری شیرازی، فضل‌الله(1380). تاریخ ذوالقرنین، ج1، تصحیح و تحقیق ناصر افشارفر، تهران: سازمان انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
خورموجی، محمدجعفر(1363). حقایق الاخبار ناصری، به کوشش حسین خدیوجم، تهران: نشر نی.
دالمانی، هانری رنه(1336). سفرنامه از خراسان تا بختیاری، برگردان فره‌وشی، تهران: ابن‌سینا.
داوری اردکانی، رضا(1363). نخستین گرایش به غرب و گسست از سنت با رویکرد نظری، در مجموعه مقالات شمه‌ای از تاریخ غرب‌زدگی ما، تهران: سروش.
دروویل، گاسپار(1367). سفر در ایران، برگردان منوچهر اعتماد مقدم، تهران: نشر شباویز.
رضاقلی میرزا(1346). سفرنامه رضاقلی میرزا نوه فتحعلیشاه درباره احوال خود و عموها و برادرانش در ایران و اروپا، وقایع سالهای اول سلطنت محمدشاه، به کوشش اصغر فرمانفرمایی قاجار، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
رضوانی، هما(1362). لوایح آقا شیخ فضل‌الله نوری، تهران: نشر تاریخ ایران.
رهبری، مهدی(1387). مشروطه ناکام، تهران: کویر.
زیباکلام، صادق(1377). سنت و مدرنیته، تهران: روزنه.
سایکس، پرسی(1370). تاریخ ایران، برگردان سید محمدتقی فخرداعی گیلانی، تهران: نشر دنیای کتاب.
شیرازی ایلچی، ابوالحسن(بهمن 1364). حیرت نامه، سفرنامه میرزا ابوالحسن خان ایلچی به لندن، به کوشش حسن مرسل وند، تهران: موسسه خدمات فرهنگی رسا. 
شیرازی، صالح(پاییز 1362). گزارش سفر میرزا صالح شیرازی، ویرایش از همایون شهیدی، تهران: راه نو.
شوشتری، میرعبدالطیف(1363). تحفه‌العالم، تهران: طهوری.
علوی شیرازی، محمدهادی(1363). دلیل‌السفرا، سفرنامه میرزا ابوالحسن خان شیرازی ایلچی به روسیه، به کوشش محمد گلبن، تهران: مرکز اسناد فرهنگی آسیا.
عیسوی، چارلز(بهار 1369). تاریخ اقتصادی ایران (عصر قاجار 1332- 1215ه.ق)، برگردان یعقوب آژند، تهران: گستره.
فلور، ویلم(1365). جستارهایی از تاریخ اجتماعی ایران عصر قاجار، ج2، برگردان ابوالقاسم سری، تهران: توس.
قایم‌مقام فراهانی، عیسی(1380). احکام الجهاد و اسباب الرشاد، تصحیح و مقدمه تاریخی از غلامحسین زرگری‌نژاد، تهران: بقعه.
قرگزلو، ناصر(زمستان 1386). اصلاحات و تجدد در عصر قاجار، بی‌جا: کتابخانه رستار.
کوهن، آلوین استنفورد(1369). تئوری‌های انقلاب، برگردان علیرضا طیب، تهران: نشرقومس.
گاردان، آلفرد(1362). ماموریت ژنرال گاردان در ایران، برگردان عباس اقبال، تهران: نگاه.
گرمرودی، فتاح(اسفند1347). سفرنامه میرزا فتاح گرمرودی باروپا موسوم به چهارفصل و دو رساله دیگر بنام: شب نامه و سفرنامه ممسنی در زمان محمد شاه قاجار، به سعی و کوشش فتح الدین فتاحی، بی‌جا: چاپخانه بانک بازرگانی ایران.
گوبینو، ژوزف آرتور(1385). سه سال در ایران، برگردان ذبیح‌الله منصوری، تهران: نگارستان کتاب.
لاور، رابرت(1372). دیدگاه‌هایی درباره دگرگونی اجتماعی، برگردان کاووس سیدامامی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
لسان‌الملک سپهر، محمدتقی(1380). ناسخ التواریخ (تاریخ قاجاریه) از آغاز تا پایان سلطنت فتحعلیشاه، ج1،  به اهتمام جمشید کیانفر، تهران: اساطیر.
لگنهاوسن، گری(1379). گفتگو درباره سنت و تجدد، حوزه اندیشه، 6(1).
محبوبی‌اردکانی، حسین(تیر 1354). تاریخ موسسات تمدنی جدید در ایران، جلد اول، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
مددپور، محمد(1380). خودآگاهی تاریخی، تجدد و سنت، ج سوم، تهران: منادی تربیت.
مفتون دنبلی، عبدالرزاق(1351). مآثر سلطانیه (تاریخ جنگهای ایران و روس)، به اهتمام غلامحسین صدری افشار، تهران: ابن سینا.
منصوربخت، قباد و جامه‌بزرگ، بهزاد(1390). وابستگان دربار قاجار و نهادهای سیاسی مدرن اروپایی، از آغاز تا عصر محمدشاه، جستارهای تاریخی، 2(2)، 147- 117. 
موریه، جیمز(1351). سرگذشت حاجی بابای اصفهانی در ایران. برگردان میرزا حبیب اصفهانی «دستان»، به کوشش دکتر یوسف رحیم‌لو، آذربایجان شرقی: انتشارات حقیقت.
مینوی، مجتبی(1369). تاریخ و فرهنگ (چاپ سوم)، تهران: خوارزمی.
ناطق، هما(1357). از ماست که برماست، تهران: آگاه.
نفیسی، سعید(1368). تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دوره معاصر، ج1، تهران: بنیاد.
نویسنده ناشناس(1275ق.) رساله شرح عیوب و علاج نواقص مملکتی ایران، در: زرگری نژاد، غلامحسین(1380). رسایل سیاسی عصر قاجار، تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران.
هانتینگتون، ساموئل(1370). سامان سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی، برگردان محسن ثلاثی، تهران: نشر علم.    
هدایت، رضاقلی(1380). تاریخ روضه‌الصفای ناصری، ج نهم، به تصحیح و تحشیه جمشید کیانفر، تهران: اساطیر.