ناشر: انتشارات نگاه راهبردی با همکاری انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران فصلنامه علمی راهبرد سیاسی 2588-4565 10 1 2026 05 22 Securitization of Iran’s Peaceful Nuclear Program: A Qualitative Literature Review and Agenda for Future Research امنیتی‌سازی برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای ایران: مرور کیفی ادبیات و دستورکار پژوهش‌های آینده 55 79 244568 FA کسری غفوری دانش آموخته کارشناسی ارشد مطالعات آمریکای شمالی، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0009-0004-3428-3261 زینب قاسمی طاری دانشیار گروه مطالعات آمریکای شمالی، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0001-8335-0230 Journal Article 2026 04 29 This study employs a qualitative systematic review to examine the existing literature on the securitization of Iran’s nuclear program within the framework of the Copenhagen School. The Twelve-Day War and the Ramadan War, as the apex of decades of threat construction, have underscored the urgency of such an inquiry. Focusing on the speech acts of the United States, Israel, and Saudi Arabia, the study shows that the securitization of Iran’s nuclear program has been a multi-actor, multilayered process, closely contingent on shifting political and discursive contexts.<br><br>The findings indicate that U.S. discourse has exhibited the greatest fluctuation between securitization and desecuritization; Israel, by repeatedly invoking its historical trauma, has forged a stable narrative of existential threat; and Saudi Arabia has played a largely reactive and peripheral role. The literature further identifies three fragile pathways to desecuritization, discursive, institutional, and structural, whose lack of alignment was laid bare by the failure of the JCPOA experience. Finally, by highlighting key research gaps, including the absence of a systematic analysis of the simultaneous interaction among the three actors and the puzzle of how discourse of threat escalated into war, this study offers a research agenda for future work. پژوهش حاضر با استفاده از روش مرور نظام‌مند کیفی، ادبیات موجود درباره امنیتی‌سازی برنامه هسته‌ای ایران در چارچوب مکتب کپنهاگ را واکاوی می‌کند. جنگ های دوازده‌روزه و رمضان به‌عنوان نقطه اوج دهه‌ها برسازی تهدید، ضرورت چنین پژوهشی را دوچندان کرده اند. مطالعه با تمرکز بر کنش‌های گفتاری ایالات متحده، اسرائیل و عربستان سعودی نشان می‌دهد امنیتی‌سازی این برنامه فرایندی چندبازیگری، لایه‌لایه و وابسته به زمینه‌های سیاسی و گفتمانی بوده است. یافته‌ها حاکی از آن است که گفتمان آمریکا بیشترین نوسان را میان امنیتی‌سازی و امنیت‌زدایی تجربه کرده؛ اسرائیل با ارجاع مداوم به ترومای تاریخی، روایتی پایدار از تهدید وجودی ساخته و عربستان نقشی عمدتاً واکنشی و پیرامونی بر عهده داشته است. ادبیات همچنین سه مسیر شکننده برای امنیت‌زدایی یعنی گفتمانی، نهادی و ساختاری را شناسایی می‌کنند که شکست تجربه برجام ناهماهنگی میان آن‌ها را آشکار ساخته است. در نهایت، با مشخص‌کردن خلأهای پژوهشی، از جمله فقدان تحلیل تعامل هم‌زمان سه بازیگر و چرایی گذار از گفتمان تهدید به جنگ، این پژوهش به ارائه دستورکاری برای پژوهش‌های آینده می پردازد. https://www.rahbordsyasi.ir/article_244568_b8f1db04ae59cf121d915a487d16f3b7.pdf