نوع مقاله : مقاله علمی- پژوهشی مستقل

نویسندگان

1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

2 عضو هیأت علمی دانشگاه علوم انتظامی امین، تهران، ایران

چکیده

کشور یمن از ابتدای شکل‌گیری، دائماً دچار بحران‌های داخلی و منطقه‌ای بوده است که می‌توان به جنگ‌های 1994 بین یمن شمالی و جنوبی و نیز تجاوز نیروی نظامی جمال عبدالناصر و سرکوب شیعیان این کشور در سال 1962 اشاره داشت. از آنجایی‌که یمن در جنوب عربستان، غرب عمان، شرق دریای سرخ و در شمال خلیج عدن واقع است اهمیت آن‌را دوچندان کرده و این کشور به تنگه استراتژیک باب‌المندب تسلط دارد که رگ حیاتی کشورهای شاخ آفریقا، عربستان و خصوصاً کشور مصر در انتقال انرژی هست. مردم یمن از دیرباز دارای گرایش‌های مذهبی ازجمله تشیع و اهل سنت بوده که در حال حاضر مردم یمن اهل سنت شافعی و شیعه زیدی هستند. مذاهب اسماعیلیه و صوفی هم در ردیف‌های بعدی وجود دارند. مذهب اثناعشری یمن که عمدتاً از جوانان این کشور هستند. در این مقاله به روش توصیفی_ تحلیلی درصدد پاسخ به این سؤال اصلی هستیم؛ ریشه بحران یمن تحت تأثیر چه عواملی است که منجر به گسترش دامنه بحران گردید؟ به نظر می رسد موقعیت ژئوپلیتیک یمن و مجموع آشوب‌های داخلی دامنه این بحران ژئوپلیتیکی را در سطح بین‌المللی گسترش داده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The internal, regional and transnational origin of the Yemeni geopolitical crisis

نویسندگان [English]

  • suroush amiri 1
  • javad kiani 2

1 Assistant Professor of Political Science, Amin University of Law Enforcement Sciences, Tehran, Iran

2 Faculty member of Amin University of Law Enforcement Sciences, Tehran, Iran

چکیده [English]

Since its inception, Yemen has been in constant internal and regional crises, referring to the 1994 wars between northern and southern Yemen, as well as the invasion of its military force in 1962 by Gamal Abdel Nasser. As Yemen is located in southern Saudi Arabia, western Oman, east of the Red Sea and north of the Gulf of Aden, it has mastered the strategic strait of Bab al-Mandib, which is a vital vein of energy for the Horn of Africa, Saudi Arabia and especially Egypt. The Yemeni people have long had religious affiliations, including Shiites and Sunnis, who are currently Yemeni Shiites and Shiites. The Ismaili and Sufi religions are also on the next line. The Yemeni tribe is predominantly of the Yemeni youth. In this descriptive-analytical paper, we seek to answer this key question: What are the root causes of the Yemeni crisis that led to the expansion of the crisis? Yemen's geopolitical situation and the total internal turmoil seem to have expanded the scope of this geopolitical crisis internationally.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Crisis
  • Yemen
  • Geopolitics
  • Political Structure
  • military intervention
  • Religious Divide
  • Saudi Arabia
  • Multiplicity of Parties
احمدی، حمید (1389). «از ناسیونالیسم کرانه باختری تا اسلام‌گرایی نوار غزه»، خاورمیانه پژوهی، جلد 4، به کوشش مهدی ذاکریان. تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق.
احمدی، حمید، خسروی، افسانه (1395). «کالبدشکافی تهاجم عربستان به یمن؛ ژئوپلیتیک، محیط بحران‌زا و سیاست بین‌الملل»، فصلنامه سیاست، دانشگاه تهران.
اشرفی، جمال (1392). «نگاهی به پیشینه جنبشهای اسلامی در یمن»، فصلنامه پژوهش‌های منطقه‌ای، شماره 2
جانباز، علی (1390). «مصاحبه درباره تحولات یمن»، ماهنامه زمانه، ش 9 ماره
جوکار (1391). «نگاهی به وضعیت سیاسی و اقتصادی و اجتماعی زیدی در یمن»، قابل‌دسترسی در سایت پرسمان دانشجو.
خسروی، افسانه (1394). «از منازعه تا همبستگی»، سخنرانی سمینار منطقه‌ای، دانشگاه آزاد اسلامی میمه.
سجادپور، محمدکاظم (1390). «تحلیل استراتژی آمریکا در یمن وزن‌های ناهمسنگ»، همشهری دیپلماتیک، شماره 48.
شیرازی، حبیب‌الله ابوالحسن (1391). کلید شکافی انقلاب صورتی در یمن و نقش عربستان در سرکوب، تهران: انتشارات دانشگاه آزاد تهران مرکز.
صادقی، حسین، احمدیان، حسن (1389). “دگرگونی جایگاه منطقه‌ای یمن، امکانات و چالش‌ها”، فصلنامه راهبرد، شماره 56، پاییز.
نجات، علی (1395). «راهبرد سیاست ایران و عربستان در بحران یمن»، فصلنامه مطالعات روابط بین­الملل، شماره 33.
مسعود نیا، حسین، توسلی، حسین (1391).بازخوانی جنبش شیعه الحوثی در یمن، فصلنامه مطالعات سیاسی جهان در اسلام، شماره اول.
مصلی نژاد، عباس (1394). «سیاست‌گذاری راهبردی در مدیریت بحران امنیتی یمن»، فصلنامه سیاست جهانی، دوره چهارم، شماره سوم.
مقصودی، مجتبی، حیدری، شقایق (1390). «بررسی وجوه تشابه و تفاوت‌های جنبش عربی در کشورهای خاورمیانه»، فصلنامه ره نامه سیاست‌گذاری، سال دوم، شماره دوم.
واعظی، محمود (1376) بحران‌های بین‌المللی و مطالعه موردی، تهران: مرکز انتشارات وزارت خارجه.
 واعظی، محمود، جمعی از اساتید (1378). تصمیم‌گیری و مدیریت بحران (مجموعه چهاردهم). تهران، مرکز آموزش مدیریت دولتی
هیکل، محمد حسنین (1354) جنگ رمضان، ترجمه محمدکاظم موسایی، تهران: انتشارات توس.
میر احمدی، منصور، ولی محمد احمدوند (1394). «هویت و مبانی فکری جنبش انصارالله در یمن»، فصلنامه اندیشه سیاسی در اسلام، شماره دو سه، زمستان.
میری، مرتضی (1385). «زیدیان یمن، عقاید و باورها»، نشریه پنجره مهر، شماره پانزدهم.
یزدان فام، محمود (1390). «صورت‌بندی قدرت و هویت در خاورمیانه»، فصلنامه مطالعات راهبردی، شماره پانزدهم.
Adra. Najwa. (2013). “Women and Peace Building in Yemen; Challenges and Opportunitie”, Available at:  www. peacebuilding. no/ var/ ezflow_site/storage/ original/a.
Al-Hajjri, Ibrahim. (2007), “The New Middle East Security Threat: Case of Yemen and the Gcc”, Available at: www.handle.dtic.mil/100.2/ADA469931.
Bankston, Catl. (2003), “World Conflicts, Asia and the Middle East”, Diane S. Marton, Arlington County Library.
Barak A. Salmoni, Bryce Loidolt, Madeleine Wells (2010). Regime and Periphery in Northern Yemen the Huthi Phenomenon. Rand National Defence Institute.
Blaydes, Lisa. (2011), Elections and Distributive Politics in Mubarak Egypt, Cambridge University Press.
Blumi, Isa. (2011), Chaos in Yemon: Societal Collapse and the New Authoritarianism, Routledge.
Chubin, Shahram. (1994), Irans National Security Policy: Capabilities and Intentions, Brookings Inst Pr.
Cordesman, Anthony H. (2010). “The New War on Terrorism,” CSIS, and Available at: http://csis.org/publication/new-war-terrorism. Jan 5.
Cordesman, Anthony. (2015). American, Saudi Arabia and the Strategic Importance of Yemen, Washington DC: Center for Strategic and International Studies.
Ignacio Matalobos González de la Vega “YEMEN” GEOPOLITICAL OVERVIEW
Johnsen, Gregory. (2009). “The Six Wars, The National National”, in: http://www.ae/apps//pbcs. Dll/artiac.
Kayhan International (July 22, 1992).
Lynch, M. (2012). The Arab Uprising: The Unfinished Revolutions of the New Middle East, New York: Public Affairs.
Milani,Mohsen,2015Iran's Game in Yemen, Why Tehran Isn't to Blame for the Civil War,foreignaffairs.com.
Moubayed, Sami. (2005). The Waxing of the Shiite Crescent, Asia Times Online. (April 20)
Nazemroaya, Mahdi Darius. (2012). “The Geo-Politics of the Strait of Hormuz: Could the U.S. Navy be defeated by Iran in the Persian Gulf” Global Research, January 08, 2012.
Nazemroya, Mahdi Darius, (2015), “The War on Yemen: Where Oil and Geopolitics Mix”, Available at: uk.ask.com/youtube?q=The+War+on+ Yemen%3A+Where+Oil+and+... .
Nazemroya, Mahdi Darius. (2015), “The Geopolitics Behind the War in Yemen”, Part 1, available at: www.strategic-culture.org/news/2015/03/30/the-geopoliti ....
Ryan, Patrick W. (2015), “The Yemen Crisis and the Bab El-Mandeb Maritime Chokepoint, April 14, 2015.available at: http://susris.com.
Schmitt, Eric. (2010). “Unrest in Yemen Seen as Opening to Qaeda Branch”, TheNew York Times, 4 April, http://Www.Nytimes.Com/ 2011/ 04/05/ World/ Middleeast.
Sharqieh, Ibrahim. (2013), “A Lasting Peace? Yemens gong Journey to National Reconciliation”, Available at: www.brookings.edu/research/papers/ 2013/02/11-yemen-nati.
Zarhani, Seyed Hossein, (2015), “Crisis of Governance and the Arab Spring Case Study: Bahrain” Transformation of Muslim World in the 21st Century, international ILEM Summer School of CONFLICTS, (2012), Available at: http://publicacionesoficiales.boe. Espp: 273-300.